بزرگترین هنریک مدیر مدرسه چیست ؟


  • بزرگترین هنریک مدیر مدرسه چیست؟ این که کمک کند تاهر کدام از دانش آموزان یک مدیر بار بیایند.
  • تعریف مدیریت: از استاد پرسیدم :مدیریت مدرسه را تعریف کنید، گفت:یعنی کمک به دانش آموزان تاهمانی شوند که می توانند بشوند.
  • از معلمی پرسیدم :چگونه برخی مشکلات در مدرسه شما حل می شود؟گفت : با پذیرفتن یکدیگر.
  • جایگاه واقعی: زمانی یک مدیرمدرسه احساس تعهد می کند که احساس کند همه چیز کشور بستگی به تلاش او دارد.
  • راه بهتر: پرسیدم :کدام مدیرمدرسه بهتر عمل می کند؟گفت:آن که فکر می کند برای عمل کردن راه بهتری نیز وجود دارد.
  • مسافر نیمه راه: مدیر مدرسه ای می گفت: من همیشه نگران ترک تحصیل کننده ها هستم،چون همانند کسانی هستند که در وسط دریا از کشتی پیاده شده باشند.
  • حس برنده بودن: بزرگترین معضل مدارس ما ترویج فرهنگ نخبه پروری است،برای اینکه یکی برنده باشد ،باید عده ای زیادی بازنده شوند. درحالی که مدرسه جایی است که همه باید احساس کنند برنده هستند.
  • هدف کمی بالاتر: روزی مدیر مدرسه بچه ها را دید که در حیاط مدرسه مشغول انداختن توپ در یک حلقه بودند . چون حلقه پائین بود بچه ها براحتی دستشان می رسید وهر توپی گل می شد مدیر مدرسه به حیاط آمد و حلقه را مقداری بالاتر برد.
  • راه شناخت: هر مدیر مدرسه را از تعداد آروزهایی که برای اداره مدرسه دارد می توان شناخت.
  • نیاز: چیزهایی که رهبر آموزشی به آن ها نیاز دارد :چه کاری باید انجام دهد ،درک صحیح از مسیر حرکت ،اندیشیدن درمورد جهت ومشخص ساختن مسئولیت افراد.
  • ایرادگیری: مدیر مدرسه ای بعداز 30سال مدیریت بازنشسته شد. در هنگام رد و تحویل وسایل به مدیر جدید تعدادی نقشه ی کار به او ارائه داد وگفت :از 30 سال قبل نقشه های جالبی برای اداره ی مدرسه کشیده ه بودم ولی هیچ گاه ،وقت نکردم آن هارا به همکاران نشان دهم یا آنها را اجرا کنم .مدیر دوم نیز21سال خدمت کرده بود ووقتی بازنشسته می شد بزرگترین افتخارش این بود که به نقشه های مدیر قبلی 10 ایراد گرفته بود.
  • بهترین مسیر: به یاد داشته باشیم بهترین مسیر برای هدایت دانش آموزان،مسیری است که آن ها دوست دارند.
  • غرض ورزی: استاد می گفت :به مدیران مدارس توصیه می کنم هرگز به دنبال کسب رضایت وحمایت افرادی که غرض ورزی می کنند ،نباشند.
  • مدرسه موفق: از یکی مسئول آموزش پرسیدم :چرا فلان مدرسه این قدربین معلمان هواخواه دارد؟گفت :چون معلمان احساس می کنند به آن مدرسه تعلق دارند ومدیر مدرسه آدم صادقی است وبه معلمان اعتبار می بخشد.
  • بگذار خودم باشم: وقتی نگاهت به نگاه دانش آموزی افتادبدان،درپشت آن نگاه تقاضایی هست که میگوید بگذارخودم باشم.
  • مدرسه محوری: از مدیر مدرسه ای پرسیدم:چگونه است که شمارابیشتر اوقات بیکار می بینم؟گفت:من مسئولیت اداره مدرسه را به افراد می سپارم.




موضوع: معرفی مدیریتهای موفق دنیا، مدیریت مدرسه،
ادامه مطلب
[ 1391/10/7 ] [ 05:02 ب.ظ ] [ ساجدی مدیر وبلاگ ]

نقش و علل عدم مشارکت اولیا در امور مدرسه !


 

نقش و علل عدم مشارکت اولیا در امور مدرسه 

 

 

 

ا

 

 

 

 

 

گر بخواهیم با رویکرد سیستمی (System Approach) به یک نظام آموزشی بنگریم خواهیم دید که عوامل متعدی در یک نظام آموزشی به عنوان اجزای تشکیل دهنده این سیستم دخالت داشته و با هم در تعامل خواهند بود از این رو می بایست طراحان آموزشی و برنامه ریزان آموزشی طوری برنامه ریزی نمایند که این تعامل باهماهنگی تمامی اجزا سیستم برای رسیدن به اهداف مورد نظر صورت پذیرد تا برون داد سیستم همان چیزی باشد که نظام آموزشی برای آن طراحی شده است.

برای ایجاد یک مدرسه ی استاندارد تمامی اجزا آموزشی منجمله عوامل انسانی از قبیل مدیر، عوامل اجرایی، آموزگاران و اولیا ، می بایست براساس یک برنامه ریزی منظم و از پیش تعیین شده و بانظارت و سرپرستی مدیریت آموزشگاه عمل نموده تا ضمن فراهم نمودن سایر امکانات مورد نیاز سیستم آموزشی بصورت متحد و هماهنگ عمل نمایند از این رو شناخت اجزا و نحوه هماهنگی و آشنایی با شرح وظایف تمامی عوامل سیستم آموزشی می بایست مشخص و برنامه ریزی شده باشد .

تکنولوژیست های آموزشی برای طراحی یک نظام آموزشی، ابتدا اقدام به شناسایی سیستم موجود (وضعیت موجود) نموده آنگاه بعد از بررسی وضعیت موجود و با مقایسه آن با نظام آموزشی برتر مورد نظر اقدام به طراحی ، اجرا و ارزشیابی از سیستم خود می نمایند.

آنچه که مسلم است مشخص نمودن وضع موجود و طراحی نظام آموزشی جدید برای رسیدن به وضع مطلوب ( نیاز )  مستلزم مقایسه سیستم فعلی با یک سیستم برتر و فراهم نمودن امکانات و شرایط مطلوب و برنامه ریزی دقیق برای رسیدن به آن می باشد.

یکی از اجزا سیستم آموزشی و بعبارتی دیگر موثرترین عامل در پیشرفت نظام آموزشی نقش اولیای دانش آموزان می باشد زیرا خانواده بیشترین نقش را در تعلیم و تربیت کودک ایفا می نماید. از این رو توجه مسئولین نظام آموزشی به مشارکت اولیا و حضور آنان در انجمن اولیا و مربیان بسیار حائز اهمیت بوده ومی بایست اولیا را در جهت چگونگی ایفا نقش خود و وظایف محوله آگاه سازند.

از طرفی مدرسه جولانگاه تغییر رفتار است چراکه تعلیم یعنی تغییر رفتار، و پایه و اساس تغییر نیز عشق و محبت است، پس شرایط و جو حاکم بر مدرسه  یکی از عوامل غیر قابل انکار وموثر بر نظام آموزشی خواهد بود.

در این مقاله سعی برآن شده است تا راه های  مشارکت اولیا  و چگونگی فعالیت آنان در امور مدرسه، و شناسایی موانع و عدم مشارکت آنان را بیان گردد.

مهمترین راه های مشاركت اولیای دانش آموزان در قلمرو آموزش و تدریس به ترتیب درجه اهمیت عبارتند از:

- همكاری در ایجاد هماهنگی بین فعالیت های آموزشی و پرورشی مدرسه و خانواده

- شركت در جلسات مشترك با معلمان برای بهبود فعالیت های مدرسه

- مساعدت در شناسایی مشاغل و هدایت تحصیلی و شغلی دانش آموزان

- مساعدت در شناسایی نیازهای آموزشی و پرورشی دانش آموزان

همكاری در برگزاری مسابقات گوناگون آموزشی و پرورشی مدرسه

مهمترین راه های مشاركت اولیای دانش آموزان در قلمرو مربوط به امور دانش آموزان به ترتیب درجه اهمیت عبارتند از:

- همكاری در تهیه هدایا و جوایز به منظور تشویق و ترغیب دانش آموزان

- همكاری در ارائه خدمات رفاهی به دانش آموزان كم بضاعت

- همكاری در برگزاری گردش های علمی، آموزشی، تفریحی وتربیتی دانش آموزان

- مشاركت در برگزاری مراسم مذهبی و تشویق دانش آموزان به انجام فرایض دینی

- همكاری در ارائه خدمات بهداشتی برای تامین بهداشت جسمی و روانی دانش آموزان

مهمترین راه های مشاركت اولیای دانش آموزان در قلمرو امور مربوط به كاركنان مدرسه به ترتیب درجه اهمیت عبارتند از:

- همكاری در برگزاری هرچه باشكوه تر مراسم بزرگداشت مقام معلم

- تقدیر و تشكر از فرهنگیان و معلمان فعال و دلسوز بازنشسته

- همكاری و مساعدت در انجام سفرهای زیارتی و سیاحتی فرهنگیان

- مساعدت در تاسیس صندوق قرض الحسنه مدرسه

مهمترین راه های مشاركت اولیای دانش آموزان در قلمرو ارتباط مدرسه و اجتماع به ترتیب درجه اهمیت عبارتند از:

- حضور فعال در انجمن اولیا و مربیان و مشاركت در فعالیت های مدرسه

- همكاری در انعكاس نظرات و انتظارات مردم از مدرسه

- مساعدت در برقراری ارتباط موثر مدرسه با اماكن مذهبی و دینی جامعه

- همكاری در استفاده مدرسه از مراكز فرهنگی، تربیتی و آموزشی موجود در جامعه

مساعدت در انتقال صحیح مطالب و موضوعات فرهنگی، دینی و ملی به دانش آموزان

مهمترین راه های مشاركت اولیای دانش آموزان در قلمرو امور مالی و اداری مدارس به ترتیب درجه اهمیت عبارتند از:

۱- ارائه كمك های مالی و مادی به مدرسه

۲- مساعدت فكری به مدیریت مدرسه در اداره بهتر واحد آموزشی

۳- همكاری در زمینه حسابداری و ثبت دفاتر مالی مدارس

۴- همكاری در جذب و جلب كمك های مالی و مادی خیرین به مدرسه

۵- همكاری در تامین هزینه های مصرفی مدارس از قبیل قبض های آب و برق، تلفن و گاز

۶- مشاركت اقتصادی اولیا برای مساعدت مسئولان مدارس در زمینه ی رفع نیازهای دانش آموزان و فراهم نمودن زمینه های رشد و اعتلای تعلیم و تربیت در آنها

۷- ایجاد بستر مناسب برای جلب مشاركت های مردمی و استمرار كمك های خیر خواهانه آنان

۸- بهره گیری از موقوفات، موقوفاتی وجود دارد كه از درآمد سرشار آنها می توان برای گسترش آموزش و پرورش و كمك به دانش آموزان بی بضاعت و رفع سایر نیازهای آموزش و پرورش استفاده كرد.

مهمترین راه های مشاركت اولیای دانش آموزان در قلمرو تسهیلات و تجهیزات آموزشی و كمك آموزشی مدارس به ترتیب درجه اهمیت عبارتند از:

۱- همكاری در تامین امكانات بهداشتی و كمك های اولیه مدارس

۲- مساعدت در تهیه وسایل آموزشی و كمك آموزشی مدارس

۳- مشاركت در بهسازی و زیباسازی محیط و فضاهای مدارس

۴- همكاری در مرمت و تعمیر وسایل و امكانات و تجهیزات مدارس

۵- تهیه و تامین وسایل و امكانات و تجهیزات موردنیاز مدارس

موانع و علل عدم مشاركت اولیا در امور مدرسه:

 موانع مشاركت اولیا در امور مدرسه ، در قالب انجمن اولیا و مربیان را ، می توان از دو منظر مورد توجه قرار داد :

1 – موانع مشاركت اولیا از سوی مدرسه

2 – موانع مشاركت از سوی اولیا

موانع مشاركت اولیا از سوی مدرسه

در هر مجموعه ای مدیر به عنوان اثرگذار ترین عامل در موفقیت آن سیستم در دست یابی به اهداف سیستم قلمداد می شود از این رو نگاه مدیرمدرسه به انجمن اولیا و مربیان و مشاركت اولیا در امور مدرسه (بعنوان یکی از اجزا تاثیر گذار برسیستم آموزشی) نقش اساسی در نزدیكی یا دوری اولیا به مدرسه ایفا می كند نگاه مشاركت جویانه ی مدیران موجب استفاده ی مطلوب از ظرفیت ها ی اولیا می گردد و آ نها نیز با نگاه خدمت به فرزندان خویش بامدرسه ارتباط صمیمی برقرار نمو ده ، در رفع موانع و مشكلات آموزشی و پرورشی ، از هر گونه اقدامی دریغ نمی كنندبرعكس ، نگاه منفی مدیران به مشاركت اولیا موجب فاصله گرفتن آ نها از مدرسه می شود و عملأ حل مسائل و مشكلات آموزشی و پرورشی مدرسه به آسانی صورت نمی گیرد .

به طور خلاصه موانعی كه از سوی مدرسه بر سر راه مشاركت اولیا در امور ایجاد می شود ، به قرار زیر است:

۱ – نگاه سنتی مدیر به اداره ی مدرسه.

۲– آشنا نبودن مربیان به مزایای مشاركت اولیا .

۳ – احساس نا توانی در هدایت اولیا به سمت فعالیت های آموزشی و پرورشی .

۴– ترس از مداخله ی بیجای اولیا در امور مدرسه .

۵– نگاه منفی مدیر به حضور اولیا در مدرسه .

۶ – ترس از كم شدن قدرت مدیر به عبارتی قدرت طلبی مدیر .

۷ – نگاه سنتی به انجمن اولیا و مربیان مدرسه .

۸ – عدم انگیزه ی مدیر در جلب مشاركت اولیا .

موانع مشاركت از سوی اولیا:

عدم مشاركت اولیا در امور مدرسه به عوامل متعددی بستگی دارد كه از جمله ی مهم ترین آنها عوامل فرهنگی و اجتماعی و عدم آگاهی اولیا نسبت به حقوق خویش است بسیاری از اولیا معتقدند كه مسئولان مدرسه ارزشی برای عقاید و نظرات آموزشی وپرورشی آنها قائل نیستند بسیاری از اولیا نیز تعلیم و تربیت را وظیفه ی دولت می دانند و هر گونه مسئولیتی در این زمینه را از خود سلب می كنند برخی به تجربه دریافتند كه مسئولان مدرسه از طریق انجمن اولیا و مربیان مدرسه تنها نگاه اقتصادی به آنها دارند و در دیگر امور هیچ حقی برایشان قائل نیستند عواملی از این نوع و عدم آگاهی اولیا نسبت به حقوق خویش و فرزندخود موجب گردیده است كه ارتباط اولیا و مربیان از انسجام لازم برخوردار نباشد در نتیجه ی این امر ، عدم موفقیت لازم درتعلیم و نربیت كودكان ، نوجوانان و جوانان بوده است .

به طور خلاصه، برخی موانع مشاركت از سوی اولیا عبارتند از :

۱– عدم آگاهی از حقوق خویش در قبال مدرسه .

۲ – ترس از درخواست كمك مالی به مدرسه .

۳– ترس از موضع گیری خشونت آمیز مسئولین مدرسه در قبال ارائه ی عقاید و نظریات آموزشی و پرورشی .

۴– نداشتن فرصت مشاركت .

۵ – عدم آگاهی نسبت به چگونگی مشاركت .

۶– باور داشتن به مسئولیت پذیر بودن فرزند در دوره ی راهنمایی ،به ویژه دبیرستان .

۷ – احساس بی توجهی نسبت به عقاید و نظریات آنها توسط مسئولین مدرسه .

۸ – عدم آگاهی از مزایای مشارکت در امور مدرسه .

به جز موانع فوق كه در ارتباط اولیا با مدرسه مورد توجه قرار گرفتند ، موانع دیگری نیز باعث عدم مشاركت اولیا در امور مدرسه می گردد كه از جمله ی آنها فقدان مكان مناسب برای حضور اولیا در مدرسه و برقراری ارتباط با مربیان ، فقدان قوانین ومقررات شفاف در زمینه ی حقوق اولیا ، كم توجهی برخی مدیران آموزش و پرورش در استان ها و مناطق به انجمن اولیا و مربیا ن، عدم استفاده ی مناسب از رسانه های ارتباط جمعی از جمله تلویزیون در جهت اطلاع رسانی در این زمینه كمبود منابع و امكانات انجمن اولیا و مربیان را می توان ذكركرد .

سایر کاستی ها جلب مشارکت مردمی:

كاستی های جلب مشاركت مردمی را در عوامل ذیل می توان یافت:

۱. ضعف مدارس در برقراری ارتباط با اولیاء و اطلاع رسانی صحیح و به موقع.

۲. ضعف در برنامه ریزی و عملكرد یا ناهماهنگی در نگرش ها و تصمیم گیری هابا توجه به گوناگونی مدارس از نظر آموزشی ، اجتماعی و فرهنگی.

۳. فعال نبودن دانش آموزان در امر مشاركت.

۴. فعال نبودن معلمان در امر مشارکت.

۵. نبود تبلیغات و آگاه سازی برای جلب مردم به مشارکت .

استفاده از مطلب باذکر منبع بلامانع است

 

 





موضوع: راهنمای والدین، شورای مدرسه، انجمن اولیاء و مربیان ، مدیریت مدرسه،
ادامه مطلب
[ 1391/09/9 ] [ 09:15 ق.ظ ] [ ساجدی مدیر وبلاگ ]

مدیریت زنگ تفریح



در نظام آموزشی برنامه درسی متمرکز را مبنی بر آنچه که محفوظات است، متمرکز کرده‌اند چرا که به یک بعد انسان یعنی بعد ذهنی پرداخته و از پردازش به بقیه ابعاد وجودی فرد دوری کرده‌اند و همین امر در یادگیری اختلال ایجاد می‌کند. آنچه که مهم است، در پرورش و آموزش کودکان پرداختن به ابعاد وجودی فرد و یادگیری بر ۴ پایه استوار است و یادگیری‌ها فقط سرکلاس و پشت میز و پرداخت به کتاب نیست.
۱) ستون اول، دانستن
۲) ستون دوم، انجام دادن
۳) ستون سوم، زیستن
۴) ستون چهارم، با هم زیستن
در پشت میزها و کلاس آنقدر به ستون اول پرداختیم و ضخامت آن را محکم کردیم که از سه ستون دیگر غافل شدیم و خیمه‌ای کج و معوج ساختیم آنگونه که فرزندانمان در ارتباطات خود، در زندگی خود و در‌ ... دچار مشکلات فراوان شدند.
● زنگ‌های کوتاه تفریح
در هر سنی که باشی، دوست داری لحظاتی را فارغ از آنچه که برایت به عنوان قید و شرط گذاشتند، راحت حرف بزنی، بخندی، بخوری و بازی کنی، خودت باشی، خودی که می‌خواهی باشی ...
وزیر آموزش و پرورش آفریقای جنوبی در یکی از سخنرانی‌های خود چنین می‌گوید “وقتی باد می‌وزد، عده‌ای به فکر ساختن دیوارند و عده‌ای دیگر آسیاب بادی می‌سازند.”
جمله ساده‌ای است، اما کسانی که آسیاب بادی می‌سازند، در واقع مصداق افرادی هستند که تهدیدها را به فرصت‌ها تبدیل می‌کنند. شاید وزش باد موجب خسارت شود اما ایجاد آسیاب زحمت را به رحمت تبدیل می‌کند. مدیران از جمله مدیران مدارس، دائما در مسیر بادهای تند یعنی تهدیدهای ریز و درشت هستند که هر کدام از این تهدیدها می‌تواند موجب کندی در کار و حتی فلج شدن سازمان مدرسه گردد، می‌پرسید این حرفها چه ربطی به موضوع ما دارد! لحظات دانش‌آموزان و در کنار هم بودن‌ها می‌تواند به تعامل اجتماعی و فرصت مناسب برای آموختن با یکدیگر بودن باشد و یا عکس این قضیه بستری نامناسب برای آموزش غلط و رد و بدل کردن‌های بی‌مورد مسائلی باشد که تهدید است و زحمت زیاد.
● زنگ‌های تفریح را چگونه شاد، سازنده و سودمند نماییم؟
در بحث آموزش، ما “آموزش پنهان” را گاه نادیده می‌گیریم در صورتی که اثربخشی “آموزش پنهان” شاید بیشتر از آموزش آشکار باشد. زنگ تفریح با مدیریت معاون مدرسه، مربی تربیتی، مربی بهداشت و مربی ورزش می‌تواند بسیار سودمند و مفید باشد و اثربخشی آن بیش از آموزش مستقیم نیز باشد.
● اولین گام و تفکر در مورد ساعات تفریح
یکی از مسائلی که در زنگ تفریح مدنظر است، آن هم در اولین زنگ تفریح، رسیدگی به بعد جسمانی دانش‌آموز است. متاسفانه اکثرا از نظر تغذیه و صبحانه دچار مشکل می‌باشند و گاهی دانش‌آموزان بدون خوردن صبحانه به مدرسه می‌آیند. این امر بارها توسط معلمین گزارش شده است که ساعات اول گاهی کسلی دانش‌آموزان (به علت دیر خوابیدن در شب) و یا خشک بودن لبها و بوی دهان را (که ناشی از نخوردن صبحانه و عدم رعایت بهداشت است) نشان می‌دهد. لذا زنگ اول بهتر است اختصاص به تغذیه دانش‌آموزان داده شود و این امر مستلزم آن است که آموزش خانواده‌ها (از طریق آموزش خانواده، جلسات ملاقات با معلم، جلسات گردهمایی، انجمن و ...) و یا از طریق پیام‌های بهداشتی (کتبی و ارسال آن به منازل دانش‌آموزان) صورت گیرد و از طرفی:
۱) زنگ تفریح اول
▪ پخش یک موسیقی ملایم از بلندگوی مدرسه
▪ ارائه یک برنامه پیشنهادی تغذیه در نتیجه دادن شیر (یا آوردن آن توسط خود دانش‌آموزان یا فروش آن در مدرسه) به اضافه تغذیه سالم که از منزل آورده شده
▪ سیاست مناسبی که مربی بهداشت اجرا می‌کند، با تاکید بر داشتن و خوردن میوه بخصوص سیب
▪ در کنار دانش‌آموزان بودن و با نظارت بر تغذیه آنان و اهمیت استفاده از تغذیه مناسب را یادآور شدن
▪ بعد از زنگ تفریح و زمانی که صف بسته می‌شود تا به کلاس بروند، ارائه مطالبی در مورد تغذیه مناسب و اینکه یادآور شویم تعدادی را که صبحانه خورده‌اند و ازخوردن میوه و شیر هم پرهیز نمی‌کنند و به این صورت تشویق دانش‌آموزان فوق صورت می‌گیرد.
۲) زنگ تفریح دوم
معمولا زنگ تفریح دوم را طولانی‌تر می‌کنیم تا هم معلمین به استراحت بیشتری بپردازند و هم دانش‌آموزان به بازی بپردازند که “بازی، تفکر کودک است”.
می‌دانیم بازی نوعی از بیان خواسته‌های کودک است. او در بازی مشکلات عاطفی خود را منعکس نموده، سپس راه‌حلی برای غلبه بر آن پیدا می‌کند. بازی به کودک کمک می‌کند به خویشتن‌داری برسد. امکان رقابت‌های جسمانی و ایجاد اعتماد به نفس را در او افزایش می‌دهد. او موقعیت را تجربه می‌کند، حس کنجکاوی خود را ارضا می‌کند. بازی عاملی است برای ایجاد دوستی و مراودت با همکلاسی‌ها. در بازی با توجه به مانند‌سازی و تقلید به تمرین رفتارهای اجتماعی هم می‌پردازد و از طرفی خود را ملزم به رعایت قوانین و مقررات می‌کند و بازی ...
آپارتمان‌های کوچک اجاره‌نشینی و طبقات بالا را برگزیدن، عدم ساعت خالی اولیاء جهت بردن به پارک و از نظر یک عده زشت بودن بازی دخترها درانظار و ... دلایل دیگری است که دختران ما از یک خمودگی و عدم رشد حرکتی برخوردارند.
چه کنیم؟ “آسیاب بادی بسازیم” زحمت را به رحمت تبدیل کنیم.حیاط مدرسه هر چقدر هم کوچک باشد، فضای بهتری را برای دانش‌آموزان ایجاد می‌کند تا لحظاتی را در کنار دوستانشان به بازی کردن و لذت بردن بپردازد. لحظات شیرین زنگ تفریح بدون قید و شرط اضافی؛
▪ استفاده از نوارهای صوتی شاد و کودکانه و پخش آن از بلندگو و خواندن شعرها توسط دانش‌آموزان و بالا و پایین پریدن‌ها و تخلیه هیجانی آنها “مثل شعرهای عمو پورنگ که بچه‌ها اکثرا می‌دانند با همراهی معاون و مربی ...”
▪ کشیدن چند خط بازی کف حیاط با رنگ‌آمیزی زیبا مثل مار و پله، منچ، دوز و ... به شکلی که راحت در هر قسمت ۶-۵ نفر سرگرم شوند. در کنار آنها ابتدا برای آشنا شدنشان نظارت و همکاری اولیاء مدرسه را می‌طلبد.
▪ بازی گروهی و یا انتخابی از دانش‌آموز. دور تا دور مدرسه بچه‌ها یا ایستاده یا نشسته حلقه می‌زنند و می‌توان با انتخاب از هر کلاس و بازی‌هایی مثل گونی بازی (پاها را در گونی می‌کنند و با گونی می‌دوند و مسابقه می‌دهند) طناب بازی، دو و ... را انجام داد. البته این بازیها در زمانی که دانش‌آموزان به علت ریزش باران و یا برف در کلاس می‌مانند نیز می‌تواند از طریق تخته کلاس و تغییر دادن نوع بازی انجام گیرد مثل “جای چی با چی عوض شده” برای بالا بردن حس دقت و توجه دانش‌آموزان.
در هر صورت زنگ بازی می‌تواند جایگزین زنگ تفریح شود چرا که شاید به قول ظریفی که می‌گفت “بازی، زندگی کودک نیست اما تمام زندگی کودک، بازی است” به کودکانمان در کنار بازی، آموزش‌های مفیدی می‌دهیم.
۳) زنگ تفریح سوم
معمولا بعضی از مدارس یک زنگ تفریح کوتاه دیگر هم دارند که نزدیک به ساعت آخری روز است. نام این زنگ را زنگ نظارت بر ارتباط یا آموزش سکوت می‌گذاریم. ازاین زنگ جهت نظارت بر رفتار و حرکات آنان و یافتن راه‌حل‌هایی جهت مقابله با رفتارهای نامناسب استفاده می‌کنیم. در این زنگ دانش‌آموز نه قیدی برای تغذیه دارد نه قیدی برای بازی. خودش انتخاب می‌کند که انتخاب نشانه بزرگ شدن و رسیدن به کمال است و با آزاد گذاشتن او حق انتخاب را به او می‌دهیم؛
می‌تواند به خوردن و حرف زدن با همکلاسی‌ها یا معاون مدرسه و مربی ... بپردازد.
می‌تواند به بازی و به قول خودش ورجه وورجه کردن بپردازد.
می‌تواند درس بخواند و به مطالعه کتاب در کتابخانه و ... بپردازد.
می‌تواند قدم بزند، راه برود، فکر کند، در خودش باشد، درد دل کند و ...
● سه زنگ تفریح با چه اهدافی؟
۱) نوع تغذیه مناسب را آموزش دادن
۲) رسیدگی به وضعیت جسمانی دانش‌آموزان
۳) رشد همه جانبه کودکان و یادگیری با هم بودن و رسیدن به تعامل اجتماعی
۴) شناخت دانش‌آموز از نظر جنبه‌های مختلف زیستی، فرهنگی، حرکتی، اجتماعی و ...
۵) ایجاد حس دوستی و معاشرت با دیگران و به عبارتی ساختن انسان‌های اجتماعی
۶) ایجاد حس رقابت در کنار رفاقت و دوری از حسادت و کاهش ستیزه‌جویی
۷) آنچه که در درون خود به صورت آگاه یا ناخودآگاه دارد، به صورت بازی درآورده و مقاصد و امیال خود را با کسب لذت به پالایش و برون فکنی می‌رساند.
۸) خندیدن، شاد بودن، لذت بردن و در نتیجه بالا رفتن راندمان کار در کلاس
۹) رعایت اصول و مقررات یا به عبارتی یک تمرین اشتراکی در جهت پیروی از نظم و قانون
۱۰) انتقال فرهنگ و سنن و بازسازی آن
۱۱) درک شکست و برخورد مناسب و منطقی با آن در نتیجه سازگاری و مطابقت با شرایط
● سخن آخر
در کنار ما چهار دیواری است به نام مدرسه. کودکانی در آن به تحصیل مشغولند که به جز روزهای امتحان (آنهم ما مقصر هستیم) در بقیه اوقات‌ شاداب و خوشحال هستند. این شادابی و حضور را در مدرسه سبزتر و زیباتر کنیم. با تامین صحیح اوقات آنها و استفاده از طرح‌های جدید و نو که ایستایی موجب رکود است و توقف و حرکت و نوآوری باعث تلاش و شادابی و طراوت بیشتر. مدرسه را می‌سازیم آنگونه که باید ساخته شود؛ با سه ویژگی حساس، فعال و خلاق بودن.

منبع : سایت آفتاب



موضوع: اهداف و برنامه ریزی تحصیلی، مدیریت مدرسه، شورای مدرسه،
ادامه مطلب
[ 1391/08/1 ] [ 09:19 ب.ظ ] [ ساجدی مدیر وبلاگ ]

تکنولوژی جدید، آموزش را دگرگون می کند



تکنولوژی جدید، آموزش را دگرگون می کند


این روزها تکنولوژی جدید قسمتی از زندگی روزمره بسیاری از کودکان است. مدرسه های نوآور سعی می کنند با استفاده از این تکنولوژی ها در کلاس درس ازآنها نهایت بهره را ببرند.

در مدرسه “تلاش برای یادگیری” طراحی بازی های ویدیویی و بازی با آنها بخشی از درس روزانه دانش آموزان است. “تلاش برای یادگیری” یک مدرسه دولتی در نیویورک است که به صورت یک بازی ویدیویی کار می کند. شاگردان نه تنها با بازی کردن یاد می گیرند بلکه بازی ها را طراحی نیز می کنند. نه تنها مقاله می نویسند بلکه آنها را به صورت فایلهای سمعی و بصری در رسانه اجتماعی خود قرار می دهند.

لیمور لوی معلم این مدرسه می گوید:“دانش آموزان من رمان “زنجیرها” نوشته لوری هالس اندرسون را می خوانند که داستان آن مربوط به زمان جنگ های داخلی آمریکا است. برای آنکه آنها را واقعا علاقمند ادبیات کنم سعی کردم به آنها دلیلی برای خواندن بدهم. اینجا بود که ایمیلی از اپرا وینفری دریافت کردیم. او با ما تماس گرفت تا ببیند داستان کتاب را فهمیده ایم یا نه.”

در مدرسه “تلاش برای یادگیری” طراحان بازی با معلمان همکاری نزدیک دارند تا هر کلاس درس را به صورت یک بازی چالشی منحصر به فرد طراحی کنند. دانش آموزان با همکاری راه حل ها را پیدا می کنند.

کیتی سلن مدیر اجرایی بخش طراحی می گوید:“بازی ها و سیستم ها بسیار جالب هستند زیرا به طرز فوق العاده ای انگیزه ایجاد می کنند. شما رودرروی یک مسئله پیچیده قرار می گیرید و تحریک می شوید تا هر چه بیشتر کوشش کنید. اگر ما درباره اینکه یادگیری به چه چیزی شباهت دارد فکر بکنیم به این نتیجه می رسیم که آن به یادگیری خوب شباهت دارد.”

بچه ها عاشق بازی های ویدیویی اند و در این مدرسه از آن بسیار استفاده می کنند. آنها با بازی کردن، ریاضیات، ادبیات، تاریخ و غیره می آموزند.

کلسی دانش آموز می گوید:“کلاس های دیگر مثل ریاضیات و انگلیسی خوب هستند ولی به اندازه کلاس هایی که خودمان بازی را طراحی می کنیم لذت بخش نیستند.”

زاویر یازده ساله می گوید: “اولین بازیی که من ساختم “کشتن” بود. من دشمنان بسیاری طراحی کردم ولی هیچ جدیتی در آن نیست برای اینکه اگر دشمن شما را بکشد، شما این فرصت را دارید تا نیفتید و دوباره به روی صحنه بازی برگردید و مبارزه کنید. اگر آن را دشوار طراحی می کردم بسیاری از افراد دوست نداشتند با آن بازی کنند”.

فناوری پیشرفته در مدارس استونی

در کشور استونی که استفاده از اینترنت و تکنولوژی نو در سطح بسیار بالایی است در مدارس تخته سیاه سنتی کم کم جایش را به لوح های کامپیوتری ارتباط متقابل واگذار می کند. این قسمتی از انقلاب فن آوری است که در تمام کشور آشکار است. اما نوآوری های اینچنینی تا چه اندازه مفیدند؟

در مدارس کشور استونی وقتی شاگردان ریاضی یا زبان خارجی می آموزند، از تخته سیاه رایانه ای استفاده می کنند. به آن تخته سیاه ارتباط متقابل نیز می گویند و عمدتا برای دستور زبان خارجی و ریاضی استفاده می شود.

اولا کامپ معلم زبان انگلیسی می گوید:“این روزها بخش سرگرمی اهمیت بسیاری دارد و دانش آموزان می خواهند تا در کلاس به صورت فعال شرکت کنند. کتاب مداد و رایانه دیگر کافی نیستند. از طرف دیگر دانش آموزان خیلی سریع تر یاد می گیرند چون فعالانه در این روند شرکت می کنند”.

دانش آموزانی که به تکنولوژی نو خو گرفته اند می توانند به راحتی از تخته سیاه کامپیوتری استفاده کنند. گروه های سنی متفاوت با برنامه های سنی مناسب خود کار می کنند.

آن ماری کوک دانش آموز می گوید:“کار برای معلمان نیز آسان تر شده چون توجه همه بر روی تابلوی هوشمند است و تمام دانش آموزان خوب کار می کنند”.

کارل آدر کاسوک می گوید:“این طرز یادگیری لذت بخش تر و سریع تر است”.

معلمان باید محتوای تابلو را قبلا آماده کنند اما در زمان آموختن درس روند کار سریع است. تابلوها به اینترنت متصلند و بسیاری از تکالیف را می توان از آنجا پیاده کرد. امتحانات دیگر بر روی کاغذ انجام نمی شوند. سوالات چهارجوابی بر روی صفحه پاسخ دیجیتالی نمایش داده می شوند و دانش آموزان فقط باید دکمه درست روی صفحه را فشار دهند.

بالا بردن سطح آموزش با یاری گرفتن از تکنولوژی مدرن یکی از اهداف دولت استونی است و برنامه “جهش ببر” به این منظور ابداع شده است. امروزه این برنامه به مدارس کمک می کند تا به تکنولوژی لازم دست پیدا کرده و معلمانشان، تعلیمات لازم را دریافت کنند.

روبات در مدارس کره جنوبی

در کره جنوبی روباتها در آموزش زبان انگلیسی مورد استفاده قرار می گیرند تا به نیاز روزافزون معلم زبان انگلیسی پاسخ داده باشند. در این کشور به اندازه کافی معلم انگلیسی زبان وجود ندارد ولی در فیلیپین آنها فراوانند. به همین دلیل دولت کره جنوبی با بنیاد نهادن برنامه ای در شهر دایگو در جنوب شرقی کشور معلمان انگلیسی را در قالب شخصیت های روباتی به کلاس های درس وارد کرد.

در 21 مدرسه ابتدایی، 29 روبات طراحی شده توسط موسسه علوم تکنولوژی وجود دارد.

این روبات ها، از راه دور توسط معلمان انگلیسی از فیلیپین کنترل می شوند. آنها در کلاس می گردند تا با دانش آموزان صحبت کنند کتاب بخوانند و روی صدای موسیقی با تکان دستها و سرشان برقصند.

کیم مون سانگ می گوید: “هدف ما این نیست که اینگ کی معلم واقعی انگلیسی شود بلکه می خواهیم که او دستیار معلمان کره ای شود. ما فکر می کنیم که موفق شده ایم چون دانش آموزان علاقه بیشتری به زبان انگلیسی پیدا کرده اند و تلفظشان نیز بهتر شده است.”

اینگ کی همچنین می تواند به صورت روباتی مستقل کارکند و با شاگردان ارتباط متقابل برقرار کند.

کانگ مین جون می گوید: “من کلاس اینگ کی را دوست دارم. در ابتدا ما همیشه ترانه “سلام” را می خوانیم سپس چیزهای تازه ای را که قبلا هیچ وقت یاد نگرفته بودیم را یاد می گیریم. در آخر گروه هایی تشکیل می دهیم و به انگلیسی بازی می کنیم.”

توسط این تکنولوژی که حرکات را ردیابی می کند این صفحه نمایشگر تخت، حالات چهره معلمان را که در کشور دیگری هستند تقلید می کند.

دانش آموزان با روبات ها تنها نیستند و معلمان واقعی در کلاس های درس حاضرند.

در دو سال آینده دولت کره اینگ کی را به تمام کودکستان های کشور می فرستد تا نه تنها انگلیسی را بیاموزند بلکه در تدریس ریاضی، علوم و هنر نیز مفید واقع شوند.

دو جو هیون می گوید: “هنگام اولین کلاس های درس بچه ها خیلی راحت نبودند. آنها فکر می کردند که معلم انگلیسی درون روبات است. به همین دلیل من به آنها توضیح دادم که انگ کی چگونه کار می کند و حالا با خیال راحت با آن یاد می گیرند. آنها اکنون واقعا راحت هستند “.

اداره آموزش و پژوهش اطلاعات کره که روبات های رایانه ای را توسعه داده است باور دارد که این روباتها تاثیر مثبتی برای تامین فرصت آموزش برابر به همه دانش آموزان را دارند.





موضوع: روش های تدریس، نرم افزارهای مدرسه هوشمند، مدیریت مدرسه، روشهای ایجاد انگیزه یادگیری،
ادامه مطلب
[ 1391/07/28 ] [ 02:48 ق.ظ ] [ ساجدی مدیر وبلاگ ]

محاسن مدیریت آموزشی و سازمانی بر مبنای هدف و عملكرد

مدیریت بر مبنای هدف و عملكرد
Management by Objective and Performance
 
مدیریت بر مبنای هدف، یك نظام مدیریتی فراگیر است كه كوشش‌های كلیدی مدیران را به شیوه‌ای منطقی یكپارچه می‌كند و به گونه‌ای آگاهانه برای دستیابی اثربخش و كارآمد به هدف‌های فردی و سازمانی جهت‌گیری شده است.[1]
به رغم استفاده گسترده از مدیریت بر مبنای هدف، هنوز اتفاق نظر بر سر معنای آن وجود ندارد. عده‌ای آن را یك وسیله ارزشیابی، برخی، شیوه‌ای انگیزشی و برخی، مدیریت بر مبنای هدف را ابزار برنامه‌ریزی و نظارت می‌دانند.[2]
این روش، به وسیله پیتر دراكر در سال 1954 در كتاب تمرین مدیریت ارائه شد.[3] در همان سالها، اودریون(صاحب‌نظر مدیریت مؤسسه ماساچوست) بصورت مجزا از دراكر، مشغول بحث و بررسی  روی این موضوع بود[4]. در سال 1957 داگلاس مك‌گریگور طی مقاله‌ای روشهای سنتی ارزشیابی كه بر ویژگی‌های شخصی زیردستان استوار بود، خرده گرفت و روش تازه‌ای كه در آن زیردستان، مسئولیت تعیین هدفهای كوتاه‌مدت را بر عهده می­گیرند و این هدف‌ها را با بالادستان خود، بازنگری می‌كنند، پیشنهاد كرد. براین اساس برخی مك‌گریگور را نیز از واضعین سیستم مدیریت بر مبنای هدف می­دانند.[5]
 
فرایند
مدیریت بر مبنای هدف، به مجموعه‌ای از رویه‌های رسمی یا نسبتا رسمی اطلاق می‌شود، كه با تعیین هدف، شروع و دامنه آن تا مرز بررسی عملكردها كشیده می‌شود[6]. مدیران و زیردستان باهم همكاری می‌كنند، تا هدف‌های مشترك را تعیین نمایند. مسئولیت هر شخص به صورتی دقیق، بر حسب نتایج قابل سنجش(هدف)، تعیین می­شود، كه زیردستان به هنگام برنامه‌ریزی كارهای خود، باید آنها را بكار بندند؛ یا رعایت كنند. مدیران رده پایین و مقامات ارشد سازمان، باید پیشرفت امور را كنترل كنند. ارزیابی عملكرد به وسیله هر دو گروه، رئیس و مرئوس انجام می‌گردد و چند مدت یك‌بار، یعنی به صورت منظم، امور انجام‌شده مورد بررسی قرار می­گیرد[7].
مدیریت و برنامه‌ریزی بر مبنای هدف، برای تركیب اهداف فردی و سازمانی بكار می­رود و براین عقیده استوار است كه مشاركت توام رئیس و کارکنان در تبدیل اهداف كلی به اهداف فردی، تأثیر مثبتی بر عملكرد كاركنان دارد. فكر اصلی این نظام، این است كه تدوین و پذیرش طرفینی تمامی اهداف، تعهد قوی‌تری را در كاركنان ایجاد می­كند؛ تا اینكه سرپرست، یك جانبه هدف‌گذاری كرده، آنها را به زیردستان تحمیل كند.[8]
 
مراحل
مراحل برنامه‌ریزی بر اساس هدف و نتیجه عبارتند از:
1-   تعیین رسالت و ماموریت ها
2-   تعیین نتایج مورد انتظار
3-   تعریف شاخص های ارزیابی
4-   تعریف هدف های عملیاتی
5-   تنظیم برنامه های عملیاتی
6-   طراحی سیستم كنترل عملیات[9]
 
اركان
1.   تعهد به اجرای برنامه: در هر سطحی از سازمان مدیران متعهد می­شوند تا هدف های سازمانی و شخصی را كه در اجرای مدیریت بر مبنای هدف تعیین شده­اند، تامین نمایند. مدیران با زیردستان تشكیل جلسه می­دهند تا هدف هایی را تعیین كنند و سپس با پیشرفت كارها به صورت دائم كارهای انجام شده را مورد بررسی قرار دهند.
2.   تعیین هدف به وسیله مقامات ارشد سازمان: برنامه های مدیریت بر مبنای هدف مؤثر و موفق، معمولا به وسیله مدیران ارشد شروع می­شوند، یعنی همان كسانی كه استراتژی سازمان را تعیین می­كنند و هدف هایی را كه اولویت بیشتری دارند در هدف های سالانه می­گنجانند.
3.   هدف‌های فردی: در اجرای برنامه مدیریت بر مبنای هدف، مسئولیت‌ها و هدف‌های هر مدیر و زیردستان، به صورت مشخص تعیین می‌گردد. مقصود از تعیین هدف‌ها به صورت مشخص در همه سطوح، این است كه به كاركنان كمك شود، تا به صورتی دقیق، از این امر آگاه گردند كه از آنها چه انتظار می­رود. هدف‌های فردی باید در جلساتی كه با مشاركت زیردستان و سرپرستان تشكیل می­گردد، تعیین شود؛ زیرا هر فردی به خوبی می­داند كه از عهده چه كارهایی برمی­آید و بدین‌گونه، هدف‌ها را با معیارهای واقعی و قابل حصول تعیین می­كنند. مدیران هم به نوبه خود، می­توانند زیردستان را یاری كنند؛ تا آنها تصویر روشن‌تری از خواسته‌های مدیران به دست آورند و در راه از میان برداشتن موانع به آنها كمك كنند. بدین وسیله مدیران، باعث اعتماد بیشتر زیردستان به توانایی‌های خود می‌شوند.
4.   مشاركت: میزان مشاركت افراد در تعیین هدف‌ها در سازمان‌های مختلف متفاوت است. به عنوان یك قانون كلی می‌توان گفت كه هرقدر مشاركت مدیران و زیردستان در تعیین هدف‌ها بیشتر باشد احتمال دستیابی به آن هدف‌ها بیشتر خواهد شد.
5.   استقلال در اجرای برنامه: پس از آن كه هدف‌ها تعیین و مورد توافق مدیریت و سایر اعضای سازمان قرار گرفت، در رابطه با شیوه اجرای عمل، افراد از اختیارات بیشتری برخوردارند. مدیران در چارچوب سیاست‌های سازمان برای اجرای برنامه‌ها، می‌توانند آزادی عمل داشته باشند و بدون این كه تحت نظارت و دخالت مقامات بالاتری قرار گیرند، آن برنامه‌ها را به اجرا درآورند.
6.   بررسی عملكردها: مدیران و زیر دستان هر چند مدت یكبار تشكیل جلسه می‌دهند تا پیشرفت كارها بررسی نمایند. در این جلسه آنها مسائل به وجود آمده را مشخص می­كنند و آن چه را كه هر یك از آنها برای حل مساله و یا مسائل مزبور می­توانند انجام دهند را نیز مشخص می­كنند. برای این كه این اقدامات به صورت منصفانه و معقول انجام شود نتیجه عملكردها باید قابل سنجش و اندازه­گیری باشد تا به هنگام ارزیابی از قضاوت ذهنی استفاده نشود[10].
 
محاسن و معایب مدیریت بر مبنای هدف:
برخی افراد نظیر دمینگ، به شدت مخالف این شیوه مدیریت هستند و معتقدند كه هدف مدیریت، باید توأم با بهبود مستمر باشد و نه یك هدف ثابت.[11]
برخی مطالعات نیز نشان می­دهند، كه مدیریت بر مبنای هدف، باعث بهبود در دستیابی به هدف­ها و افزایش مداوم در بهره‌وری می­شود. همچنین با این روش می­توان تلاشهای مدیران را یكپارچه كرد و برای اثربخش كردن مدیریت برمبنای هدف باید آن را بصورت یك نظام فراگیر در نظر گرفت؛ نه افزوده­ای به كار مدیریت. [12]
تجارب كسب شده از كاربرد روش مدیریت بر مبنای هدف حاكی از آن است كه این روش محاسن و معایب متعددی دارد:
الف) محاسن
1.      توسعه ارتباط كاركنان و مدیران؛
2.      ایجاد توافق میان كاركنان و مدیران درمورد محتوای كار و اهمیت نسبی وظایف عمده؛
3.      بهبود شیوه بكارگیری منابع انسانی و بهره‌وری كاركنان؛
4.      پیشرفت كاركنان و ارتقای كیفی مهارت و توانایی‌های آنها؛
5.      بهبود عملكرد كاركنان و افزایش تعهد آنها به تحقق اهداف؛
6.      بهبود معیارهای ارزیابی عملكرد كاركنان؛
7.      بهره‌مندی سازمان از خلاقیت و استعدادهای بالقوه كاركنان در نوآوری؛
8.      بهبود فراگرد برنامه‌ریزی كلی در سازمان.
ب) معایب
1-   وقت‌گیری بیش از حد؛
2-   تأكید بیش از حد بر مستندسازی؛
3-   عدم امكان تعدیل سریع اهدافی كه در عمل، غیر منطقی به نظر می‌رسند؛
4-   وابسته بودن این روش به میزان حمایت مدیران عالی؛
5-   توانایی كم بعضی از كاركنان در تعیین اهداف.[13]




[1]. كونتز، هارولد و دیگران؛ اصول مدیریت، محمدعلی طوسی و دیگران، تهران، سازمان مدیریت دولتی، 1374، چاپ سوم، جلد اول، ص228.
[2]. همان.
[3]. استونر، جیمز و فریمن، ادوارد؛ مدیریت، تهران، موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، 1375، چاپ اول، جلد اول، ص501.
[4]. فرهنگی، علی‌اكبر و دیگران؛ نظریه‌پردازان و مشاهیر مدیریت، تهران، فراندیش، 1384، چاپ اول، ص516.
[5] . كونتز، هارولد و دیگران؛ ص228.
[6]. استونر و فریمن؛ ص501.
[7]. رضائیان، علی، مبانی سازمان و مدیریت، تهران، انتشارات سمت، 1379، چاپ اول، ص188 .
[8]. رضائیان، علی؛ اصول مدیریت، تهران، انتشارات سمت، 1376، چاپ هشتم، ص 90.
[9] . رضائیان؛ مبانی سازمان و مدیریت، ص188.
[10]. استونر و فریمن؛ ص504-502.
[11]. فرهنگی و دیگران؛ ص516.
[12]. كونتز و دیگران؛ ص232.
[13]. رضائیان؛ مبانی سازمان و مدیریت، ص192-191.




موضوع: اهداف و برنامه ریزی تحصیلی، مدیریت مدرسه، شورای مدرسه، خدمات مشاوره ای در مدرسه،
ادامه مطلب
[ 1391/06/3 ] [ 12:48 ب.ظ ] [ ساجدی مدیر وبلاگ ]

مفاهیم اوقات فراغت دانش آموزان

اوقات فراغت دانش آموزان

اوقات فراغت دانش آموزان

غنی سازی اوقات فراغت دانش آموزان و برنامه ریزی صحیح، اصولی و هدفمند برای هدایت رفتاری و شكوفا كردن استعدادهای خدادادی این عزیزان از مهم ترین اركان فلسفه وجودی نظام تعلیم و تربیت است فضای مدرسه هر چند هم از امکانات پرورش و مربیان کار آمد برخوردار باشد به تنهایی نمی تواند سکوی نیازهای روانی و تربیتی کودکان، نوجوانان و جوانان باشد.

 

دانش آموزان هم واره ساعاتی را در مدرسه به تحصیل علم می پردازند و بخش دیگری از اوقات خود را در خانه و والدین می گذرانند زمان دیگری نیز وجود دارد که سازندگی و یا بهم ریختن شخصیت آنان نقش چشمگیری دارد و آن زمانی است که دانش آموزان همواره ساعاتی را نه در مدرسه و نه در خانه اند و به اصطلاح در اوقات فراغت خود بسر می برند لذا در مقوله کردن و غنی سازی اوقات فراغت دانش آموزان همیشه سؤالاتی نظیر غنی سازی اوقات در کجا، چگونه و زیر نظر چه کسانی و با استفاده از کدام امکانات و بر اساس چه بر نامه ای و چه مصالحی... به ذهن والدین گرامی و افراد مختلف جامعه خطور می کند و هم واره یافتن پاسخ برای اینگونه سؤالات کار آسانی نیست لذا دانش آموزان پرورش و سازمان دانش آموزان به عنوان متولیان امر تعلیم و تربیت می توانند با ارائه فعالیت های متنوع جذاب با نشاط هدفدار زمینه رشد و شکوفایی استعدادهای درخشان دانش آموزان را در ابعاد مختلف اعتقادی اجتماعی سیاسی فرخندگی تکنولوژی و... را به منظور تحقیق علمی شمار و مدرسه تعطیل می شود.

 

اوقات فراغت دانش آموزان

اما تربیت تعطیل نمی شود با وجود اوقات فراغت در ایام تابستان و دوران طلایی دانش آموزان را با برنامه ریزی نهایی مناسب و با ارائه برنامه های مختلف از جمله:

فرهنگی، ورزشی، مهارتی، اردویی، هنری، بهداشتی و غیره پربار نمود. ضرورت انجام این کار در عرصه کنونی با نگاهی به تهاجم همه جانبه فرهنگی دشمن و بالابودن جمعیت جوان پویا و با نشاط جامعه بسیار ملموس و محسوس می باشد، در این راستا همانگونه که اشاره شد می توان با برنامه های متنوع و انجام فعالیت های مختلف به روش کلاسیک و غیر کلاسیک از قبیل برگزاری اردو، بازدید مسابقات، نمایش فیلم، اجرای جنگ شادی، مطالعه و تحقیق، کتابخانی و مهارت های فنی الکتریکی و با استفاده از توان فکری و اجرایی و امکانات آموزشی و تربیتی موجود در آموزش و پرورش مساعدت های برون بخشی و جلب مشارکت های دانش آموزان و اولیاء گرامی آنان به طور نسبتا گسترده نسبت به تشکیل مراکز فعالیت های تابستانی در سطح مدارس و کانون ها اقدام نمود.

 

اهداف:

* غنی سازی اوقات فراغت دانش آموزان

* استمرار فعالیت های تربیتی و پرورشی در ایام تابستان

* ارتقاء بینشی دینی اعتقادی و اجتماعی و مهارت های فنی و هنری ... دانش آموزان

* تقویت روحیه خود باروری و مسئولیت پذیری دانش آموزان

* تامین سلامت جسمی و روحی دانش آموزان با شرکت در برنامه های شاد و آموزنده

* ایجاد بستر مناسب برای پرورش استعدادها و خلاقیت ذاتی دانش آموزان

* استفاده از نیروی دانش آموزان دز زندگی

* ارتقا سطح علمی و آگاهی دانش آموزان و بالا بردن و تقویت توانمندی های دانش آموزان

* پاسخ به نیازروز افزون دانش آموزان به اطلاعات علمی و ایجاد انگیزه برای فعالیت بیشتر

* اگر در زمان فراغتش فاقد هر گونه برنامه مشخص باشد زمان به بطالت بگذرد آن و اخلاء فراغت می نامند اما اگر بخشی از زمان فراغت با یک برنامه همراه باشد به زمان فعال فراغت نام می نهند.

اوقات فراغت دانش آموزان

تعاریف فراغت:

پس از بررسی اوقات فراغت از لحاظ لغوی به بررسی تعاریف گوناگون آن از دیدگاه متخصصین می پردازیم.

 

کارلسون در سال 1979 در کتاب تفریح و فراغت پس از بررسی تعاریف گوناگون به طبقه بندی آن ها اقدام نمود.

 

تعریف فراغت از نظر سازمان ملی جوانان:

نظر سازمان ملی جوانان با بررسی تعاریف مختلف، مبتنی بر سه رویکرد است:

1- فراغت به مثابه زمان:

اوقات فراغت زمانی است که آن چه را که می توانیم انتخاب می کنیم.

 

2- فراغت به عنوان فعالیت:

اوقات فراغت فراغت فعالیتی است که موجب ابراز وجود وخود شکوفایی فردی است.

 

3- فراغت به عنوان یک تجربه درونی:

توجه به وضع روحی روانی جهت گیری گرایش ها شرایط و تجربه در ارتباط با فراغت است.

 

تعریف فراغت از منظر رویکردهای مختلف:

فراغت به مثابه زمان:

به نظر پیل:

اوقات فراغت باقیمانده زمانی است که اجباراً برای برآوردن نیازهای کاری و معیشتی مصرف می شود. اوقات فراغت زمانی است که می توانیم آنچه را که انجام می دهیم انتخاب کنیم. اوقات فراغت زمان آزاد است. بر اساس این تعریف چارلز برایت پیل دو عنصر مشترک را به عنوان زمان با هم ادغام می کند اهمیت این نظریه در آن است که فراغت به عنوان زمان قابل محاسبه و کمیت پذیر است و با این سوال که چه مقدار زمان به فعالیت های فراغتی مشغول هستید؟

می توان آن را به کمیت قابل محاسبه تبدل کرد.

 

دیگر آنکه کمیت پذیری زمان فراغت امکان مقایسه فراغت بزای افراد متفاوت و گروه های اجتماعی مختلف را فراهم سازد.

دو مفهوم برای فراغت مطرح می باشد: یکی مفهوم ریاضی و دیگری مفهوم کلی فراغت به نظر آن ها مفهوم کلی

فراغت عبارت است از:

مقدار ساعتی که پس از کسر خواب و سایر اعمال حیاتی از 24 ساعت باقی می ماند.

در مقاله بعدی به شرح اوقات فراغت خواهیم پرداخت.

 پیشنهاد سایت ما به  مدارس و اولیا محترم :

البته وزارت  آموزش و پرورش قرار بوده که پیک تابستانه را در مدارس بین دانش آموزان توزیع کند ولی تا کنون انجام  این مهم نهایی نشده است...شما والدین می توانید از مدیران مدارس دانش آموزانتان توضیح لازم را درخواست کنید./

 

پیک تابستانه

پس از استقبال دانش آموزان و مدیران مدارس از پیک نوروز  ٩١، پیک تابستانه  ٩١ تقدیم دانش آموزان عزیز میشود. شركت جامعه مجازی پویا، یكی از بزرگترین تولید كنندگان نرم افزار در رده ی كودكان و نوجوانان می باشد که فعالیت های خود را از سال ١٣٧٩ در تهران آغاز كرد.این شركت در حال حاضر تمامی پیك های شادی مدارس هوشمند را به نرم افزار چند رسانه ای تبدیل كرده است.حمایت های ارزنده ی آموزش و پرورش،لوح حاضر با قیمتی باور نكردنی در اختیار مدیران و دانش آموزان عزیز قرار خواهد گرفت .

قیمت : ٣٥,٠٠٠ ریال


معرفی طرح

پیك تابستانه ٩١ در پی اجرای موفق آمیز طرح " تام " یا " تكلیف الكترونیكی مدرسه "، جدیدترین محصول این شركت می باشد؛ ارائه این محصول با كسب تأییدیه‌های وزارت آموزش و پرورش توسط سازمان گسترده فروش در سطح كشور توزیع می‌گردد.

شایان ذکر است سرگرمی ها و بازی های رایانه ای نسبت به سال گذشته بیشتر و پرهیجان تر و همراه با یادآوری نكات درسی برای جلوگیری از فراموشی دروس در ایام تعطیلات تدارك دیده شده است.

 

این پیک علمی تشکیل شده از:

آموزش و آزمون

شامل پرسش هایی ازدروس ریاضیات، علوم و بخوانیم و بنویسیم در مقطع ابتدایی و ریاضیات،علوم، زبان انگلیسی و زبان عربی در مقطع راهنمایی که در قالب های تستی، جای خالی، سوال و جواب، تصویر و کلمه، جورچین(پازل)و وصل کردنی قابل اجرا می باشد.


گنجینه و پاداش

پس ازانجام آزمون ها، دانش آموزان می توانند به ازای میزان امتیازهایی که کسب نموده اند بازی های رایانه ای جذابی از گنجینه ی پیک، پاداش بگیرند.


سرگرمی

شامل مهارت های زندگی، بازی های فکری، کارگاه های نقّاشی، پازل، دست سازه های علمی، انیمیشن، کارتون و داستان های امثال. راهنمایی)، کارتون، گالری عکس، كلیپ‌های دیدنی و ایران‌شناسی (آشنایی با استان‌های ایران)


 

قرآن و حدیث

شامل : کلام وحی (با صدا)، کلام بزرگان.

 

ارزیابی و گزارشات خودكار

عمل کرد دانش آموزان در بخش محتوای علمی و بازی به صورت خودکار ارزیابی می شود و این قابلیت وجوددارد که نتایج آن به سه صورت (پرینت، کپی بر روی CD و ارسال اینترنتی) و در 8 مرحله جداگانه در اختیار مدرسه و یا اولیاء دانش آموزان قرارگیرد. مدرسه و یا اولیاء دانش‌آموز قرار گیرد.





موضوع: راهنمای والدین، مدیریت مدرسه،
ادامه مطلب
[ 1391/03/12 ] [ 12:18 ب.ظ ] [ ساجدی مدیر وبلاگ ]

ویژگی‌های یک مدرسه موفق و استاندارد

ویژگی‌های یک مدرسه موفق


در طول تاریخ آموزش و پرورش، برنامه‌ریزان مدرسه‌ها و مربیان، در جست‌وجوی شاخص‌ها یا استانداردهای مدرسه کیفی بوده‌اند. 

به دیگر سخن، تاسیس و آماده‌سازی مدرسه‌های موفق یا استاندارد، دغدغه همیشگی، همه نظام‌های آموزشی بوده است. از این روست که تاکنون الگوها و تلاش‌های گوناگونی برای نشان‌دادن مدرسه استاندارد عرضه شده است. در این مقاله، ابتدا در مقدمه‌ای، ضرورت طراحی مدرسه‌های موفق، کیفی یا استاندارد مطرح خواهد شد. سپس الگویی از مدرسه‌های استاندارد و موفق ارائه شده و شاخص‌های مهم موجود در زمینه این مدرسه‌ها مورد بحث قرار خواهد گرفت. در پایان نیز، راهکارهایی در ابعاد گوناگون، با توجه به شرایط و کارکردهای آموزش و پرورش و مدرسه‌های کشورمان ارائه خواهد شد.

اگر بخواهیم در نظام آموزشی کشورمان، مصداقی از آموزش و پرورش بهینه، هدف‌دار و مطلوب را در حکم آموزشگاه‌های گواه نشان دهیم، با مشکل مواجه خواهیم شد. اگر کسی از متولیان تعلیم و تربیت کشور، اعم از صاحب‌نظران دانشگاهی و مجریان، بخواهد آن حرف و حدیثی را که از تکنولوژی آموزشی، راهبردهای یاددهی- یادگیری، نظام ارزشیابی‌ هدفمند و بهینه، اجرای طراحی آموزشی و دیدگاه‌های متفاوت درباره روان‌شناسی یادگیری، برنامه‌ریزی درسی و ده‌ها مقوله دیگر در سمینارها،  جلسات و نشست‌های متعدد بیان می‌‌کنند، به عینه و در واقعیت عملی مدارس، نمایان سازند، واقعاً حرف زیادی برای گفتن نخواهند داشت. اگر یک مدیر علاقه‌مند،  یک معلم دلسوز، یک پژوهشگر تعلیم و تربیت و در یک کلام، یک انسان فرهیخته یا حتی ولی یک دانش‌آموز، از دست‌اندرکاران تعلیم و تربیت کشور بخواهد آموزشگاه فاضله، استاندارد و آرمانی یا حتی مدرسه‌ای را که در راه فاضله‌شدن و حرکت به سوی آرمان‌گرایی در تعلیم و تربیت گام برداشته است، به او معرفی کنند، به طور قطع آنان برای تحقق این امر، با مشکل زیادی مواجه خواهند شد. با آن که در حال حاضر، برخی مدارس در بعضی زمینه‌ها موفقیت‌های  برجسته‌ای از خود نشان می‌دهند، ولی این موفقیت‌ها موردی و در یک زمینه یا زمینه‌های خاص است، نه به صورت جامع و نظام‌گرا. مثلاً اگر مدرسه‌ای در امور آموزشی به قبولی صددرصد نایل می‌شود، با کمال تاسف مشاهده می‌کنیم که در این قبولی مطلوب (البته از نظر کمی و بدون توجه به کیفیت دانش و مهارت قبول شدگان)، توجه به مسائل پرورشی و تقویت بعد معنوی و اخلاقی فراگیرندگان به فراموشی سپرده شده است، یا اگر در مدرسه‌ای نظم و انضباط خاصی در امور اداری مشاهده می‌شود، خبری از آموزش با کیفیت نمی‌بینیم و حتی اکثریت قریب به اتفاق معلمان آن مدرسه از الگوهای جدید یادگیری بی‌خبرند. به عبارت دیگر، شاید هم‌اکنون به ندرت بتوانیم یک آموزشگاه استاندارد و آرمانی در نظام آموزشی کشورمان معرفی کنیم که تمام مؤلفه‌های علوم تربیتی در آن به درستی رعایت شده باشد.


هم‌اکنون در کشورهای توسعه‌یافته، علاوه بر پیشرفت عمومی اکثر مدرسه‌ها، دانشگاههای علوم تربیتی یا تربیت معلم، مدارس وابسته‌ای تاسیس می‌کنند که در آن‌ها، دانش علوم تربیتی به مرحله عملیاتی نزدیک می‌شود و در واقع، بستر اجرایی روشنی برای دیدگاه‌های نظری پدید می‌آید. به عنوان مثال در حال حاضر، تمام دانشجویان رشته‌های تربیت دبیری و مراکز تربیت معلم کشورمان در دوران تحصیل عالی خود، دست کم با دو مفهوم تفاوت‌های فردی فراگیرندگان و تدوین متون آموزش برنامه‌ای به صورت نظری آشنا می‌شوند، ولی در عمل و در کار درون کلاسی با دانش‌آموزان، چون الگوهای عملی این دو مقوله را، که از چهل سال پیش در کشورهای توسعه‌‌یافته پدید آمده و در سال‌های اخیر گسترش پیدا کرده است، درکنار خود نمی‌یابند، به‌راحتی این مفاهیم را کنار می‌گذارند و آموزش به شیوه‌‌های سنتی را بهترین روش در کار یاددهی- یادگیری به شمار می‌آورند. بنابراین، مدارس استاندارد و حتی وابسته به دانشگاه‌های علوم تربیتی، الگویی تمام‌نما برای کسانی است که بخواهند مدرسه خود را به حد مطلوب ارتقا دهند.


در حال حاضر، علاوه بر دانشگاه‌های علوم تربیتی، در کشورهایی که از نظام‌های آموزشی نظام‌گرا و هدفمند برخوردارند، وزارت آموزش و پرورش، اداره‌های کل، مناطق و نواحی آموزش و پرورش نیز با استفاده از پتانسیل‌های محلی موجود و براساس موقعیت و اقتضای منطقه‌ای، مدارس استاندارد محلی ویژه‌ای تاسیس می‌کنند و در آن‌ها، لااقل برای رسیدن به هفت هدف زیر می‌کوشند:
* استانداردکردن تدریجی تعلیم و تربیت با تاکید بر مولفه بهبود بخشیدن به کیفیت آموزش و پرورش در مدارس؛
* ایجاد فرصت برای اجرا و اعمال انواع طراحی‌های آموزشی و ارائه آن‌ها به ارزشیابی‌های متنوع؛
* ایجاد انگیزه برای فعالیت‌های گروهی و افزایش روحیه تعاون و مشارکت در دانش‌آموزان، از طریق انعقاد هسته‌‌های مطالعاتی و انجمن‌های علمی؛
* شناخت مدارهای توسعه‌یافته در آموزش و پرورش یک مجموعه (مانند منطقه، شهرستان یا حتی کشور) که ضریب تاثیر زیادی دارند؛
* تهیه جامعه آماری و ایجاد بستر اجرایی فعال برای بهینه‌سازی فراگیر سامانه تعلیم و تربیت؛
* ایجاد رقابت سالم بین آموزشگاه‌ها از طریق ارائه الگوهای موفقیت‌آمیز؛
* کاهش فواصل موجود بین مدارس عادی و دیگر آموزشگاه‌ها.


البته ممکن است برخی، وجود بعضی مدارس خاص غیرانتفاعی را، که به دانشگاه یا دانشگاه‌های ویژه‌ای وابسته هستند، مصداقی برای این قبیل مدارس به شمار آورند و یا آن که بعضی مدارس تیزهوشان و آموزشگاه‌های نمونه موجود در کشور را نمونه‌هایی از مدارس استاندارد تلقی کنند، ولی باید پذیرفت اگر چه امکان دارد این مدارس در زمینه‌های خاصی  موفقیت کسب کرده و مطرح شده باشند، ولی نمی‌توان آن‌ها را استاندارد دانست.


حال، با توجه به هفت هدفی که ذکر شد، ابتدا یکی از الگوهایی را که در دهه اخیر برای تعریف مدرسه استاندارد ارائه شده است، معرفی خواهیم کرد. سپس به برخی راهکارهای عملیاتی یک مدرسه استاندارد بر اساس شرایط و کارکردهای آموزش و پرورش و مدرسه‌های ایران اشاره خواهیم داشت. 

البته بدیهی است که به رغم اعتقاد به جامع‌نگری و سامانه‌ای دیدن یک مدرسه استاندارد، در این بخش، فرصت آن نخواهد بود که همه سازوکارهای اداری- سازمانی، از جمله ثبت‌نام، گزینش معلم و نیز تمام مسایل مرتبط با مدرسه‌های استاندارد و بازتاب‌ها و کشتار واکنش‌های اجتماعی و محیطی تاسیس و راه‌اندازی این مدرسه‌ها و چگونگی اداره آن‌ها را تبیین کنیم .

شایان ذکر است مدرسه باید تربیت و پرورش روح و ذهن دانش آموزان را سرلوحه امور خود قرار دهد و  فقط صرف داش و علم آموزی را ترویج و تعلیم نکند!آنجنان که در زمانهای دور و در  قرون 7  یا 8 رواج داشت و بزرگانی چون حافظ و سعدی را به دنیا معرفی نمود.بزرگانی که از دل همین مدارس و مکتب خانه های آن زمان ، اخلاق و رفتار انسانی و قرآنی را برای همیشه زنده نگهداشتند!

معرفی یک الگو برای شناخت مدرسه استاندارد


الگویی که در این جا معرفی می‌شود، توسط «لاوری» پیشنهاد شده است.
پیش از معرفی الگو، لازم است تعریفی از شاخص و استاندارد ارائه شود.


شاخص: عبارت است از نمودی از عمل یا کارکرد. فرد یا سازمان؛ مانند شاخص رفتار سالم.
استاندارد: عبارت است از مجموعه‌ای از معیارهای مورد توافق و عینی که براساس آن می‌توان درباره شاخص‌ها داوری کرد. مانند استاندارد قضاوت درباره پیشرفت تحصیلی دانش‌آموز.

الگوی لاوری
الگویی که «لاوری» برای مدرسه استاندارد ارائه داده، دارای یازده عنصر است و برای هر یک از عناصر، شاخص‌هایی هم در نظر گرفته است.

 مدیر و دیگر کارکنان می‌توانند براساس عناصر و شاخص‌های ارائه شده، مدرسه را از نظر استانداردبودن ارزشیابی کنند. ارزشیابان برون مدرسه‌ای هم می‌توانند از الگوی معرفی شده، به منظور داوری درباره مدرسه استفاده کنند.

  دریک نگاه کلی، الگوی پیشنهاد لاوری برای مدرسه استاندارد، یازده بخش دارد:
اطلاعات: منظور از اطلاعات، اطلاعاتی است که مدرسه و نوع خدماتی را که ارائه می‌دهد، معرفی می‌‌کند.
* دانش‌آموزان و والدین با تاریخچه، ساختار و اهداف کلی مدرسه آشنا هستند.
* اطلاعات بنا به درخواست و نیاز اشخاص ارائه می‌شود.
* ارتباط و تماس منظمی با دانش‌آموزان و والدین، خواه کلامی، خواه نوشتاری، وجود دارد.
* سازوکاری برای معرفی نماکار مدرسه وجود دارد.
* همه کارکنان از روش‌ها و ساختارهای مناسب و شیوه رفتار و طرح‌های عملی بهبود مدرسه آگاه‌اند.
* اطلاعات، به زبان روشن و مناسب عرضه می‌شود.
* اطلاعات به شیوه‌های گوناگون عرضه می‌شود.
* اطلاعات برای اثربخشی بیشتر مورد سنجش قرار می‌گیرد.
 اعتبار: دراین جا، منظور از اعتبار، عرضه خدمات مورد توافق در زمان مقرر است.
* یک مجموعه روش منظم برای تضمین ثبات در ارائه خدمات وجود دارد. مانند سنجش و گزارش‌دهی، بهداشت و ایمنی، شیوه رفتار و...
* توافق صریح و مکتوب بین والدین، دانش‌آموزان و مدرسه وجود دارد.
* پایش یا بازبینی درونی و بیرونی و ارزشیابی از خدمات وجود دارد.
* اولیای مدرسه می‌کوشند از طریق برقراری رابطه با سایر مدارس یا موسسات آموزشی، بر کیفیت خدمات بیفزایند.
* روش خاصی برای ارائه شکایات در نظر گرفته شده است.
* میزان رضایت دانش‌آموزان و والدین و دیگران به طور منظم مورد توجه قرار می‌گیرد.
* رهنمودهایی برای پاسخ‌دهی به سئوالات و بررسی پیشنهادها وجود دارد.
قابلیت و صحت: منظور از قابلیت و صحت، دانش و توانایی و مهارت کارکنان مدرسه برای ارائه خدمات مناسب است.
* کارکنان به طور منظم برای تعیین نیازهای آموزش و پرورش ارزشیابی می‌شوند.
* مدیر، عملکرد کارکنان را با استفاده از نمونه‌هایی معرف از عملکردهای آنان، مورد پایش قرار می‌دهد.
* والدین، دانش‌آموزان و سایرین، کارکنان را به منظور عرضه خدمات مناسب ارزشیابی می‌کنند.
* اهداف کلی و روش‌های عملکرد مدرسه به کارکنان معرفی می‌گردد.
* کارکنان نسخه‌هایی از اسناد مربوط به شیوه عمل مناسب را دریافت می‌دارند.
* همه کارکنان فرصت یادگیری به دست می‌آورند.
* یک ناظر متخصص (معلم راهنما، راهنمای تعلیماتی، متخصص موضوع و روش و...) کارکنان را هدایت می‌کند.
دستیابی اثربخش: منظور از دستیابی اثربخش، دستیابی کاربران (یادگیرندگان) یا والدین و دانش‌آموزان به اطلاعات یا پاسخ‌سئوال‌ها یا درخواست‌های مورد نیاز است.
* مدرسه نظام دریافت پیشنهاد و انتقاد دارد.
* مدرسه دارای «راهنمایی» است که نوع خدمات، نحوه پایش و ارزشیابی آن را توصیف می‌کند.
* همه کارکنان مدرسه، به‌منظور استقبال از پیشنهادها و انتقادهای کاربران، دارای نگاه مثبت و رفتار ترغیبی‌اند.
* به‌طور مؤکد، از دادن صفات خاص به کاربران مشکل‌دار جلوگیری می‌شود.
* در مدرسه حتی با یک یادداشت کوتاه کاربران، امکان برگزاری یک نشست حضوری وجود دارد.
* در مدرسه مکان خاصی برای مصاحبه محرمانه وجود دارد.
* متناسب با عملکرد مدرسه، نشانی‌ها و شماره‌های تلفن، در دفتر موجود است.
* از ارتباط تلفنی والدین، دانش‌آموزان و دیگران استقبال می‌شود.
جبران اثربخش: جبران اثربخش بر این نکته تأکید دارد که اگر خطایی رخ دهد یا اولیای مدرسه خدمات ناقصی از کاربر دریافت دارند، امکان جبران خطا و کاستی وجود دارد.
* مدرسه دارای نظام دریافت شکایات است.
* مدرسه راهنمای خاص ارائه خدمات، پایش و بازبینی نحوه ارائه خدمات و شیوه ارزشیابی آن را دارد.
* کاربران به بیان مسائل یا دشواری‌های خاصی که با کارکنان دارند، تشویق می‌شوند.
* بین مدرسه و والدین درباره نوع خدمات و کیفیت آن‌ها توافق وجود دارد.
مسائل ملموس: منظور از مسائل یا امور ملموس، نمود عینی یا فیزیکی خدمات است.
* تعریف فضای مورد استفاده برای ارائه آموزش و انجام دادن فعالیت‌های تکمیلی یادگیری، با مقاصد متناسب است.
* منابع و تجهیزات با مقاصد تعریف شده متناسب است.
* همه کارکنان در مورد اهمیت مسائل ارائه خدمات، توجیه شده‌اند.
* ارزشیابان خارج از مدرسه به‌طور منظم، فضای آموزشی و تجهیزات را ارزشیابی می‌کنند.
* طرحی برای تأمین و تجهیزات مدرسه تدارک دیده شده است.
پاسخ‌گویی: عنصر پاسخ‌گویی، ناظر بر علاقه و توانایی کارکنان برای تدارک خدمات به‌صورت معقول و خلاقانه است.
* بین کارکنان مدرسه، به‌منظور برقراری ارتباط با کاربران، یک شیوه رفتاری معمول و مورد توافق وجود دارد.
* هر کاربر، از میان کارکنان مدرسه، راهنمای خاصی دارد و فرد موردنظر در بیشتر اوقات برای کاربر قابل دسترسی است.
* در مدرسه، برای کاربران زمان پاسخ‌گویی و برقراری ارتباط موجود است.
* کارکنان، برای درمیان گذاشتن مسائل با کاربران، فرصت منظمی در اختیار دارند.
بیمه و ایمنی: مراد از بیمه و ایمنی، برحذر بودن از خطر و آسیب‌ها و داشتن بیمه است. افزون بر این، «حق محفوظ ماندن رازها» هم یکی از نکات مهم در بخش بیمه و ایمنی است.
* در مدرسه، روش ویژه‌ای برای حفظ بهداشت، سلامت و ایمنی وجود دارد.
* فضاها و تجهیزات با مقاصد متناسب‌اند.
* کاربر اطمینان دارد که کارکنان ایمنی و سلامت‌اش را در اولویت قرار می‌دهند.
* کاربران در برابر سطحی معقول از خطرپذیری در فعالیت‌ها قرار دارند.
* سطوح خاصی از «حق محفوظ ماندن رازها» بین کاربران و کارکنان مدرسه مورد توافق قرار گرفته است.
* اسناد و مواد رایانه‌ای برای کارکنان خاصی در مدرسه قابل دستیابی است.
* کاربران مجاز به دیدن و بررسی اطلاعاتی هستند که درباره آنها تدارک و ضبط شده است.
همدلی: منظور از همدلی، سطح خاصی از اقدامات مربوط به گوش دادن و شرح مسائل یکایک کاربران است.
* کارکنان برای انجام دادن اقدامات خاص جهت کاربری که راهنمایی او را به‌عهده گرفته‌اند، ترغیب می‌شوند.
* در آموزش کارکنان مدرسه، بر دانش و مهارت‌های درک نیاز و موقعیت کاربران تأکید می‌شود.
* کاربران احساس می‌کنند که در مدرسه، پشتیبان خاصی دارند.
* کاربران در ارزشیابی کیفیت ارائه خدمات، برداشت‌ها یا نظریات دخالت داده می‌شوند.
انتخاب و فعالیت: منظور از این بند، توانایی کاربران در اثرگذاری بر نوع و سطح خدمات تدارک دیده شده است.
* کاربران در فعالیت‌های تصمیم‌گیری مدرسه دخالت می‌کنند و در شکل‌دهی تصمیمات نقش دارند.
* برای کاربران، امکان انتخاب نوع خاصی از خدمات وجود دارد.
* به کاربران زمینه‌هایی ارائه می‌شود که در آن‌ها، برای انتخاب آزادی عمل دارند.
موقعیت کاربر: در این شاخص، میزان توجه و احترام به مراجعه‌کننده یا کاربر مورد تأکید قرار می‌گیرد.
* ماهیت ارتباط دوسویه بین کاربر و ارائه خدمات از سوی کارکنان و کاربران مورد توجه است.
* به کاربران فرصت اولویت‌بندی برای دسترسی به کارکنان داده می‌شود.
* قرارداد مکتوبی بین مدرسه و کاربران وجود دارد و در آن، علایق کاربران و شرایط مدرسه درج شده است.
* در آموزش کارکنان مدرسه، به شیوه برآورد نیازهای کاربران و تحقق حقوق آنان تأکید می‌شود.1
مدیران مدارس می‌توانند با درنظر گرفتن مواردی از عناصر یازده‌گانه، به تدارک سیاهه برگه وارسی (چک‌لیست) اقدام کنند و براساس آن، نحوه عملکرد مدرسه را مورد ارزشیابی قرار دهند. در صورتی که 70 تا 80 درصد از شاخص‌های ارائه‌شده پوشش داده شود، می‌توان مدرسه را یک مدرسه استاندارد دانست.


راهکارهای عملیاتی در مدرسه‌های کیفی و استاندارد
حال با توجه به الگوی معرفی شده و شرایط آموزش و پرورش و مدرسه‌های ایران، ابعاد چهارگانه‌ای را که می‌تواند در بخش‌های مختلف در مدرسه‌های کیفی و استاندارد مورد توجه قرار بگیرد، مورد بحث قرار می‌دهیم.

بعد تکنولوژی آموزشی
در بحث از تکنولوژی آموزشی، با توجه به توسعه و گستره قابل‌عنایت این مقوله از علوم تربیتی، توجه به این مؤلفه‌ها مورد تأکید است:
* تجهیز مدارس از بعد سخت‌افزاری و نرم‌افزاری (راه‌اندازی آزمایشگاه‌ها و کارگاه‌های مجهز در حد کتاب‌های درسی، تجهیز مدرسه به نقشه‌ها ، کره‌ها، مدل‌ها، مولاژها و وسایل گوناگون، اورهد، اوپک، فیلم‌های آموزشی، اسلایدها، نوارهای صوتی و هر چیزی که در بخش سخت‌افزاری و نرم‌افزاری تکنولوژی آموزشی قرار گیرد)؛
* تجهیز مدارس از بعد کتابخانه دانش‌آموزی کارآمد، به‌روز، فعال و مرتبط با مواد آموزشی و درسی؛
* استفاده از الگوهای متنوع یاددهی – یادگیری در امر آموزش دانش‌آموزان و آشنایی با فنون گوناگون روان‌شناسی یادگیری به‌وسیله معلمان؛
* توجه ویژه به مقوله طراحی آموزشی و استفاده از طرح درس‌های مدرن با انواع روش‌های موجود و براساس الگوهای جدید، از جمله ساختن‌گرایی و فراشناخت؛
* استفاده از فنون متنوع ارزشیابی از آموخته‌های دانش‌آموزان، طراحی و ارزشیابی سئوال‌های امتحانی براساس شیوه های رایج، ارزشیابی مستمر و برگزاری امتحانات کوتاه‌زمان (کوئیز) و در یک کلام، از بین بردن نظام رایج امتحان‌گیری محض و غول کردن امتحان با جدا کردن آن از فرایند تعلیم و تربیت و یادگیری.
* آموزش معلمان در مناسبت‌های گوناگون به‌صورت بازدیدهای علمی – آموزشی، آموزش در شورای معلمان، اطلاعات دیواری، بروشورها، کارگاه‌های آموزشی درون‌مدرسه‌ای و...
* بازدید دانش‌آموزان از مکان‌های علمی، هنری، فرهنگی و آشنا کردن فراگیرندگان با جامعه به‌صورت جدی؛
* تغییر نگرش معلمان در زمینه تکلیف و تکلیف شب و ارائه راهبردهایی برای انفرادی و غنی ساختن مجموعه تمرین‌های ارائه شده به دانش‌آموزان و متنوع کردن فرآیند تکلیف؛
* توجه ویژه به آموزش برنامه‌ای و تهیه و تدوین کتاب‌ها و مجموعه کتاب‌های کار آموزشی از سوی معلمان؛
* تشکیل گروه مطالعاتی، تحقیقاتی و تحلیل‌گری در بین معلمان براساس تفکر نظام تعلیم و تربیت سامانه‌ای و ارائه راهبردهایی در این زمینه برای چگونگی کار معلمان؛
* راه‌اندازی مراکز یادگیری در مدارس، به‌مثابه اولویت اول در اجرایی کردن تفکر سامانه‌ای تکنولوژی آموزشی در آموزشگاه؛
* تدوین و تولید جزوه‌های مواد آموزشی تکمیلی در مدرسه، از سوی کادر مدرسه، معلمان و بقیه افراد؛
* کلاس‌بندی درس محور (طبقه‌بندی اتاق‌های مدرسه براساس مواد درسی یا مراکز یادگیری کلاسی)؛
* تولید و بهره‌برداری از بسته‌های آموزشی هر یک از مواد درسی در حد گسترده و وسیع در درون مدرسه؛
* توجه ویژه به فناوری اطلاعات (IT) به‌عنوان چتر تمامی مباحث تکنولوژی آموزشی؛
* و...

بعد نظام اداری مدرسه
در بعد نظام اداری مدرسه، انتظار می‌رود مسئولان یک مدرسه استاندارد موارد زیر را مدنظر داشته باشند:
* استفاده از روش‌های جدید مدیریت، از جمله مدیریت وقت، مدیریت اطلاعات و... در امر اداره مدرسه؛
* راه‌اندازی شوراهای گوناگون درون‌مدرسه‌ای و توجه ویژه به ستادهای تربیتی و شوراهای مدارس؛
* تشکیل جلسات پربار، مستمر، با برنامه و از پیش سازمان‌دهی شده شورای دبیران و آموزگاران در مدرسه؛
* تشکیل گروه‌های آموزشی در بین معلمان (هم‌پایه و هم‌رشته)؛
* مکانیزه کردن نظام‌های اداری مدرسه براساس نیاز و به‌تدریج و به‌دور از هرگونه تجمل‌گرایی و فارغ از هر نوع توجه اسباب‌بازی‌گونه به نظام‌های مکانیزه؛
* استفاده از نظریات دانش‌آموزان، کارکنان و اولیای فراگیرندگان براساس اجرای نظام مدیریت مشارکتی از طریق دریافت پیشنهادها و گسترش این نظام تا سطح مدیریت کیفیت فراگیر؛
* تقسیم مسئولیت‌های داخل مدرسه بین گروه‌های دانش‌آموزی و تقویت روحیه تعاون و همکاری در بین دانش‌آموزان؛
* قانونمند کردن مدارس براساس ضوابط و دستورالعمل‌های وزارت آموزش و پرورش و جمع‌آوری و تحلیل بازخوردهای ناشی از اجرای دستورالعمل‌ها و انعکاس آنها به مقامات ذی‌صلاح برای اصلاح؛
* استفاده مستمر و برنامه‌دار از اولیای دانش‌آموزان در کلیه امور اداری، آموزشی و پرورشی مدرسه با یک برنامه از پیش تعیین‌شده؛
* تدوین و اجرای برنامه یک‌ساله آموزشگاه شامل کلیه فعالیت‌های اداری، آموزشی و پرورشی. لازم است این برنامه در تابستان هر سال انتشار یابد؛ البته بعد از اجرای چند برنامه یک‌ساله، می‌توان در مورد تدوین برنامه‌های پنج‌ساله و بیشتر نیز اقدام کرد.
* توجه ویژه به امر کلاس‌بندی بهینه؛
* انجام دادن سریع کلیه امور اداری در سطح مدرسه؛
* و...

بعد گروه‌های دانش‌آموزی مدرسه (محور دانش‌آموزان)
در بعد دانش‌آموزی مدارس موفق، انتظار می‌رود لااقل یازده مقوله زیر مورد توجه قرار گیرد:
* تشکیل گروه‌های مباحثاتی؛
* تشکیل گروه‌های مطالعاتی؛
* تشکیل انجمن‌های علمی؛
* استفاده از فراگردهای یادگیری دانش‌آموزمدار و یادگیری مشارکتی در کلیه امور اداری، آموزشی و پرورشی مدرسه؛
* آموزش «روش‌های مطالعه»، «برنامه‌ریزی درسی و استفاده بهینه از وقت» و «روش‌های موفقیت تحصیلی» به دانش‌آموزان؛
* ترتیب بازدیدهای علمی، فرهنگی، مذهبی و اعتقادی مستمر؛
* توجه ویژه به امر تحقیقات دانش‌آموزی و اختصاص بخشی از نمره امتحانی فراگیرندگان به این امر؛
* ایجاد فرهنگ توجه ویژه به دروس هنر (از ابعاد متفاوت آن، مانند: نقاشی، خط، موسیقی و...) انشا، ورزش و شناخت حرفه‌ها و فنون، و تنظیم برنامه‌های متنوع برای این دروس در سطح مدرسه؛
* انجام دادن مشاوره‌های گوناگون تحصیلی، تربیتی و شغلی با دانش‌آموزان و راه‌اندازی نظام مدون هدایت تحصیلی و شغلی در مدرسه برای توزیع مناسب دانش‌آموزان در مشاغل و رشته‌های تحصیلی مورد نیاز جامعه؛
* آموزش کلیه امور اداری مدرسه شامل: «قوانین و مقررات مدرسه»، «آیین‌نامه‌های امتحانات، انضباطی و...» و سایر دستورالعمل‌ها و قوانین مرتبط با دانش‌آموزان؛
* ترویج عنصر خلاقیت در سطح دانش‌آموزان، آموزش روشهای پرورش خلاقیت و تاکید بر خلاقیت، نوآوری و تفکر دانش‌آموزان به جای تأکید برحافظه‌پروری محض (در این میان دروس هنر، انشا و علوم پایه ارزش ویژه‌ای می‌یابند)؛
* و...

بعد نظام پرورشی مدرسه
در بحث نظام پرورشی مدارس استاندارد، آنچه در مدارس کشور ما باید انجام شود، با آنچه در مدارس برتر سایر کشورها انجام می‌شود، باید تا حد زیادی متمایز باشد. در واقع، بحث پرورشی در کشور ما، علاوه بر آن که با روحیات، خلقیات، تمنیات و نیازهای فراگیرندگان مرتبط است، به‌طور ویژه‌ای با مباحث مذهبی – اسلامی نیز درآمیخته است. بنا بر این، انتظار می‌رود که در مدارس استاندارد، مؤلفه های زیر موردتوجه قرار گیرد:
* توجه خاص به فرهنگ پربار اسلام و مذهب گران‌سنگ شیعه و تمسک به ائمه معصومین (علیهم‌السلام) و فرهنگ ویژه اهل تسنن در مناطق سنی‌نشین در امور عمومی مدرسه به‌صورت جدی و عملی و به‌دور از ظواهر؛
* ترویج فرهنگ قرآن کریم، تشکیل خانه‌های نور در مدرسه و آشنا کردن فراگیرندگان با مفاهیم، معانی و مصداق‌های عملی قرآن کریم؛
* ترویج فرهنگ نماز در بین دانش‌آموزان و اقامه نماز جماعت به‌منزله محور جدی امور مدرسه به‌صورت یک فعالیت داوطلبانه؛
* توسعه فرهنگ ولایت و رهبری در مدرسه؛
* توسعه فرهنگ امر به معروف و نهی از منکر در حکم یک اصل در میان دانش‌آموزان؛
* ترویج تربیت سیاسی، مذهبی – دینی، هنری و... در میان فراگیرندگان؛
* ایجاد پیوند و تعمیق رابطه عاطفی بین دانش‌آموزان و خاندان عصمت و طهارت(ع) و سیره اهل‌البیت علیهم‌السلام؛
* رشد و توسعه فضایل اخلاقی براساس ایمان به‌خدا و تقوا؛
* برگزاری مسابقات فرهنگی و هنری متنوع در مدرسه و تغییر مکرر در شکل برگزاری آن‌ها، به‌منظور جذب فراگیرندگان؛
* توجه ویژه به تبلیغات جذاب، هدف‌دار، به‌روز و بهینه در مدرسه؛
* کیفی کردن فعالیت‌های پرورشی و توجه به اهداف پرورشی نظام آموزشی به‌صورت خرد و کیفی کردن هر یک از اهداف؛
* توجه خاص به راه‌اندازی و نیز بهره‌برداری بهینه از تشکل‌های دانش‌آموزی برای اداره امور مدرسه؛
و...

پیشنهادها
ارائه چند پیشنهاد، سرانجام این بخش است:
* پیشنهاد می‌شود در کنار دانشگاه‌های علوم تربیتی، پژوهشکده تعلیم و تربیت وزارت آموزش و پرورش، رهبری مدارس استاندارد احتمالی را به‌عهده بگیرد یا برای الگوبرداری مدارس کشور، تبدیل چند مدرسه عادی به مدرسه استاندارد را سرپرستی و مدیریت کند.
* در انتخاب دانش‌آموز برای مدارس استاندارد، باید از توزیع عادی هوش، استعداد و توانمندی دانش‌آموزان استفاده و از گزینش یک گروه دانش‌آموز با شرایط خاص برای این قبیل مدارس خودداری شود.
* مدارس استاندارد با آموزشگاه‌های علوم تربیتی یکسان انگاشته نشود و از اجرا کردن طرح‌هایی که قطعیت نظری آن‌ها به اثبات نرسیده است، خودداری شود.
* کار پیشرفت مدارس استاندارد با مطالعات تطبیقی ویژه و در مقایسه با مدارس استاندارد جهان، به‌صورت نشریات ادواری ویژه در اختیار مدارسی قرار گیرد که در راه استاندارد شدن گام برداشته‌اند.

1. برای معرفی «الگوی لاوری» در طراحی مدرسه استاندارد، از منابع زیر برداشت شده است:
* Gann,N.(1999).Targets for Tomorrow's schools.PA:falmer press. 
* دکتر محرم آقازاده، نگاهی به شاخص‌های مدرسه استاندارد، مجله رشد مدیریت مدرسه، سال دوم، شماره 9، تابستان 1383





موضوع: خدمات مشاوره ای در مدرسه، مطالب آموزنده برای اولیاء ومربیان، مدیریت مدرسه،
ادامه مطلب
[ 1391/02/29 ] [ 08:54 ب.ظ ] [ ساجدی مدیر وبلاگ ]

مدیریت کیفیت جامع در مدارس

موضوع مقاله : مدیریت کیفیت جامع در مدارس

نویسنده و تهیه کننده مقاله : مهدی عاشوری

در مورد نویسنده :دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی ،آموزگار آموزش وپرورش سمنان

انتشار مقاله : انجمن علمی مدیریت

چکیده مقاله :

      دیدگاههای مختلفی در مورد شیوه مدیریت مدارس وجود دارد عده ای از مدیران مدارس ریشه بسیاری از مشکلات وراه حل های مدارس را درمنابع مالی،فیزیکی و بودجه آن میدانند این افراد  بیشترین توجه خود را به ورودی های سیستم  مدرسه معطوف می دارند عده ای دیگری اعلام می دارند که اگرچه توجه به منابع موجود در ورودی های سیستم ازاهمیت بالایی برخوردار است اما باید به فرایند سیستم توجه بیشتری معطوف داشت آنها در فرایند سیستم به محتوی ، روش ها ، چگونگی تدریس ، نحوه ی مدیریت وارزشیابی تاکید می نمایند .

در مدیریت کیفیت جامع که خود محصول مدیریت فرایند مداراست تلاش می کند برنامه ریزی استراتژیک را وارد رفتار روزانه مدارس کند در این روش که به مشارکت همه کارکنان تاکید می ورزد روش ها ، ابزارومدل های مناسبی برای بهبود بخشیدن به کیفیت کار مدرسه به مدیران وکارکنان ارائه می دهد که لازم است مدیران وکارکنان با آموزش این شیوه ها تغییرات عمده ای را در روشهای کاری خود بوجود آورند وهمزمان با این تغییرات برنامه ریزی مناسبی را معمول واجرا نمایند .

در این مقاله ضمن تاکید به مدیریت فرایند مدار وارائه تعریفی از مدیریت کیفیت جامع راهکارهایی را برای دستیابی مدیریت به این شیوه ارائه داده است .

مقدمه

از آغاز کار تعلیم وتربیت انسان نیز از روشهای مختلف مدیریت در امر آموزش بهره برده است اما از آنجایی  که تحولات اجتماعی جدید تغییراتی را در ابعاد مختلف جامعه از جمله در زمینه های مختلف فن آوری های اطلاعاتی وارتباطی ایجاد کرده خود به خود نیازهای جدیدی راهم بوجود آورده است لذا برای  پاسخگویی  به این نیازهای جدید افراد جامعه تغییرودگرگونی در روشهای مدیریت مدارس وتلاش  برای بهبود بخشیدن به کیفیت مدیریت مدارس ضروری است .

امروزه دراین دنیای درحال تغییر وپیشرفت ، مدارس نیاز به تغییر ودگرگونی دارند واین تغییر باید ابتدا در مدیریت ایجاد شود چرا که واقعیات امروز جامعه را نمی توان با روشهای دیروز فهمید بلکه باید با تجدید نظر در روشها وبرنامه های گذشته نظریه ها وروشهای نوینی را جایگزین کنیم .

مبحث کیفیت‌ در آموزش‌ و پرورش‌ و در مدارس‌ به‌تغییراتی‌ گفته‌ می‌شود که‌ در رفتارهای‌دانش‌آموزان‌ بروز می‌کند. پس‌ تنها معیار معتبر کیفیت‌، تغییر رفتار مطلوب‌ دانش‌آموزان‌است‌. کیفیت‌ در مدارس‌ و در سطح‌ کلان‌ آموزش‌ و پرورش‌ جلب‌ رضایت‌ و حتی‌ خشنودی‌دانش‌آموزان‌ و والدین‌ آنان‌ است‌. زیرا به‌انتظارهای‌ ایشان‌ پاسخ‌ می‌دهد.

مدرسه‌ای‌ که‌ از مدیریت‌ کیفیت‌ جامع‌ برخوردار است‌ به‌دانش‌آموزان‌، معلمان‌ و برآورده‌ شدن‌نیازها و خواسته‌های‌ آنان‌ توجه‌ ویژه‌ای‌ دارد. بنابراین‌ در مقابل‌ نیازهای‌ آنان‌ قادر است‌ ازخود واکنشی‌ سریع‌ نشان‌ بدهد و می‌تواند منابع‌ محدود خود را بر روی‌ فعالیت‌هایی‌ متمرکزکند که‌ به‌رضایت‌ ایشان‌ منتهی‌ می‌شود.

کیفیت‌ در آموزش‌ و پرورش‌ و مدارس‌ به‌تغییر یا تغییراتی‌ گفته‌ می‌شود که‌ دررفتارهای‌ دانش‌آموزان‌ بروز می‌کند. تنها معیار معتبر کیفیت‌، تغییر رفتار مطلوب‌دانش‌آموزان‌ است‌. کیفیت‌ در همه‌ی‌ ابعاد رفتاری‌ دانش‌آموزان‌ ظاهر می‌شود یعنی‌ ازنوعی‌ جامعیت‌ و کلیت‌ برخوردار است‌

کیفیت‌ بهتر کالاها و خدمات‌، نتیجه‌ فرایند مطلوب‌ آموزش‌ یا تعلیم‌ و تربیت‌ وبه‌عبارت‌ دیگر ناشی‌ از افزایش‌ دانش‌، نگرش‌ و مهارت‌ نیروهای‌ انسانی‌ است‌. از این‌رو خیلی‌ سریع‌ توجه‌ به‌کیفیت‌ و ارتقای‌ مستمر کیفیت‌ در نزد اهل‌ علم‌ و دانش‌،مؤسسه‌ها، مراکز علمی‌ و فرهنگی‌ از جایگاه‌ ویژه‌ای‌ برخوردار شد. دانشگاه‌ها،مدارس‌، مراکز علمی‌ و پژوهشی‌ جهان‌ هر روز با نوآوری‌های‌ جدید به‌دنبال‌ ارتقای‌کیفیت‌ خدمات‌ و ارائه‌ی‌ آن‌ به‌مشتریان‌ خود هستند. مؤسسه‌ها و شرکت‌ها به‌خوبی‌این‌ نکته‌ را که‌ رضایت‌ مشتریان‌ و گیرندگان‌ خدمات‌، توجه‌ به‌خواسته‌ها و نیازهای‌آنان‌، تأثیر مستقیم‌ در افزایش‌ درآمد و سود و اعتبار اجتماعی‌ آنان‌ دارد رادریافته‌اند. از طرف‌ دیگر با رشد دانش‌ و آگاهی‌ مردم‌، تنوع‌ نیازها و خواسته‌های‌آنان‌ و هم‌چنین‌ پافشاری‌ مردم‌ و حکومت‌ها برای‌ بازسازی‌ و بهسازی‌ گسترده‌ی‌ نظام‌آموزشی‌ و درسی‌، توجه‌ به‌کیفیت‌ نسبت‌ به‌گذشته‌ اهمیت‌ بیشتری‌ پیدا کرده‌ است‌

مدیریت کیفیت جامع

قبل از اینکه مدیریت کیفیت جامع را تعریف کنیم لازم است بدانیم مدارس کیفی جامع چیست؟

مدارس کیفی جامع محصول مدیریت فرایند مدار ومدیریت کیفیت جامع است دراین مدارس بین همه کارکنان ازجمله معلمان و دانش آموزان ارتباط مطلوبی   برقرار است   به معلمان ، دانش آموزان ، خانواده ها وکارکنان قدرت می دهند تا فرصت را برای توسعه ی کیفیت در مدرسه درک کرده وبا ابزارهای مدیریت موجبات توسعه مدارس را فراهم آورند دراین   مدارس همه کارکنان درغنی سازی وارتقای کیفیت مدرسه مشارکت دارند بهسازی همه ی عناصر وعوامل مدرسه ازجمله برنامه های درسی ، آموزشی ، امور پرورشی ، فوق برنامه ، منابع انسانی ارتباط با والدین وروش های ارزشیابی، اصول ناظر بر مدارس کیفی جامع  است .

مدیریت این مدارس فرایند مداراست وتلاش می کند برنامه ریزی استراتژیک را وارد رفتار روزانه مدارس کند این مدارس به رهبران ومدیران اثر بخش نیاز دارند مدیرانی که آینده گرا بوده  و دیدگاه های آینده را بررسی کرده وایده هایی را برای تغییر پیشنهاد کنند پذیرای ایده های جدید بوده وبرای دیگران بویژه دانش آموزان ومعلمان امید وخوش بینی ونشاط فراهم کنند.

اهمیت‌ و ضرورت‌ مدیریت کیفیت جامع

امروزه‌ بهبود کیفیت‌ در زمینه‌هایی‌ مثل‌ صنعت‌ و تولید، بهداشت‌ و آموزش‌ وپرورش‌ یک‌ ضرورت‌ محسوب‌ می‌شود. در قلمرو آموزش‌ و پرورش‌، به‌دلایلی‌ نظیرکاهش‌ روزافزون‌ بودجه‌ها، پایین‌ بودن‌ سطح‌ دانش‌ و مهارت‌ دانش‌آموختگان‌ وپافشاری‌ مردم‌ و دولت‌ها برای‌ بازسازی‌ یا بهسازی‌ گسترده‌ی‌ نظام‌های‌ آموزشی‌،توجه‌ به‌کیفیت‌ اهمیت‌ بیشتری‌ پیدا کرده‌ است‌.

اقدامات‌ فزاینده‌ای‌ که‌ در سطح‌ جهانی‌ از نظر خودگردان‌ کردن‌ مدیریت‌ مدارس‌،ارج‌ نهادن‌ به‌ابتکار عمل‌ مدیران‌ و طولانی‌ کردن‌ ساعات‌ درسی‌ و سال‌ تحصیلی‌صورت‌ می‌گیرد، از نشانه‌های‌ بارز این‌ توجه‌ است‌. در این‌ شرایط، صاحب‌نظران‌مدیریت‌ در آموزش‌ و پرورش‌، مفاهیم‌ (مدیریت‌ کیفیت‌ جامع‌) را با مختصری‌ تغییر وتعدیل‌، ابزارهای‌ مهمی‌ برای‌ بازسازی‌ نظام‌های‌ آموزش‌ و پرورش‌ قلمداد می‌کنند

کیفیت‌ در آموزش‌ و پرورش‌ و در مدارس‌ به‌تغییراتی‌ گفته‌ می‌شود که‌ در رفتارهای‌دانش‌آموزان‌ بروز می‌کند. پس‌ تنها معیار معتبر کیفیت‌، تغییر رفتار مطلوب‌دانش‌آموزان‌ است‌. کیفیت‌ در مدارس‌ و در سطح‌ کلان‌ آموزش‌ و پرورش‌ جلب‌رضایت‌ و حتی‌ خشنودی‌ دانش‌آموزان‌ و والدین‌ آنان‌ است‌ زیرا به‌انتظار همه‌ی‌ ایشان‌پاسخ‌ می‌دهد. کیفیت‌ به‌معنای‌ داشتن‌ آموزش‌های‌ درست‌، مواد آموزشی‌ بدون‌ عیب‌،بدون‌ نقص‌ (حداقل‌ عیب‌ و نقص‌) پشتیبانی‌ صحیح‌ و دقیق‌ و دوستانه‌ی‌ معلمان‌ ودانش‌آموزان‌، پایدار کردن‌ و افزایش‌ طول‌ عمر یادگیری‌ است‌. در مدارس‌ کیفی‌دانش‌آموزان‌ و معلمان‌ در هر کجا که‌ هستند از مدرسه‌ و فرایند آموزش‌ آن‌ دفاع‌می‌کنند و بر فرایند امور آن‌ نظارت‌ دارند.

 شبکه‌ بین‌المللی‌ نهادهای‌ تضمین‌ کیفیت‌ در آموزش‌ عالی‌ ، کیفیت‌ را انطباق‌ وضع‌موجود  با استانداردهای‌ از قبل‌ تعیین‌ شده‌ دانسته‌ و  کافمن‌ و هرمن‌  (۱۹۸۵)کیفیت‌ را متناسب‌ بودن‌ ویژگی‌های‌ عناصر با انتظارها تعریف‌ کرده‌اند. (فایگن‌ بام‌) (۱۹۵۱) می‌گوید این‌ که‌ یک‌ محصول‌ بتواند با حداقل‌ هزینه‌ ممکن‌ هدف‌ مطلوب‌ راتأمین‌ کند، کیفیت‌ اتفاق‌ افتاده‌ است‌. (دمینگ‌) (۱۹۹۳) کیفیت‌ را حد قابل‌ پیش‌بینی‌می‌داند که‌ بتوان‌ با حداقل‌ هزینه‌ به‌آن‌ رسید. (کزازبی‌)معتقد است‌ کیفیت‌، تطبیق‌ یک‌محصول‌ و خدمات‌ با الزامات‌ (ویژگی‌ها و استانداردهای‌) از پیش‌ تعیین‌ شده‌ است‌.در ضمن‌ کیفیت‌ را درجه‌ای‌ از برآورده‌ سازی‌ الزامات‌ توسط مجموعه‌ای‌ ازویژگی‌های‌ ذاتی‌ نیز تعریف‌ کرده‌اند

ارتقای‌ مستمر کیفیت‌و بهبود و بهسازی‌ فرایندهای‌ مختلف‌ در مدرسه‌ و توجه‌ وتمرکز بر آن‌ یکی‌ از مهم‌ترین‌ عناصر مدیریت‌ کیفیت‌ جامع‌ است‌  مدیریت‌ کیفیت‌ جامع‌ یک‌ سفر یا راه‌ است‌ نه‌ یک‌ مقصد و همه‌ی‌ افراد باید در این‌نهضت‌ مشارکت‌ کنند. ایجاد چنین‌ حرکت‌ مشارکتی‌ در مدارس‌، باتوجه ‌به ‌ویژگی‌های‌  نیروی‌ انسانی‌ و کارکنان‌ آن‌ کار چندان‌ دشواری‌ نخواهد بود.مدیریت‌ کیفیت‌ جامع‌ ‌ یک‌ حرکت‌ و نهضت‌ همگانی‌ است‌.مدیریت‌ کیفیت‌ جامع‌ رویکردی‌ مشتری‌ محور، استراتژیک‌ و منظم‌ برای‌ بهبودمداوم‌ عملکرد است‌ودر بسیاری‌ از عرصه‌ها، آماده‌ی‌ برانگیختن‌ امیدواری‌ وتناسب‌ طبیعی‌ با آرزوی‌ رهبران‌ آموزش‌ و بهبود امور در مدارس‌ و جوامع‌ انسانی‌است‌

دستیابی‌ به‌کیفیت‌ برحسب‌ تصادف‌ و یا از طریق‌ دستورهای‌ مدیریتی‌ حاصل‌نمی‌گردد و لازمه‌ی‌ آن‌ ایجاد تغییر در فرهنگ‌ رفتار مدیریتی‌ و تغییر نگرش‌ افرادنسبت‌ به‌مفهوم‌ کیفیت‌ است‌. فرایند ایجاد این‌ تغییرات‌ به‌اعمال‌ نوعی‌ خاص‌ ازمدیریت‌ – مدیریت‌ کیفی‌ جامع‌ – نیاز دارد

TQM و مدیریت‌ فرایندمدار در مدرسه‌  

مدارس‌ به‌عنوان‌ یک‌ سیستم‌ اجتماعی‌، از طریق‌ ورودی‌ها و فرایندها،دانش‌آموختگان‌ را به‌جامعه‌ تحویل‌ می‌دهند پس‌ باید به‌فرایندها مدیریت‌ نمود یعنی‌بر تمامی‌ فعالیت‌هایی‌ که‌ در مدرسه صورت‌ می‌گیرد، با این‌ هدف‌ که‌ بدون‌ داشتن‌بازرسی‌های‌ مکرر در طول‌ انجام‌ کار، خطاها را مشخص‌ و برطرف‌ کرد تا در کیفیت‌محصول‌ بهبود مستمر حاصل‌ شود.

سؤالی‌ که‌ در اینجا مطرح‌ می‌شود این‌ است‌ که‌ محصول‌ چیست‌؟ آیا محصول‌(نتایج‌ واسطه‌ای‌) و یا حتی‌ برون‌داد نهایی‌ آموزش‌ است‌ یعنی‌ نمره‌های‌ کسب‌ شده‌ درطول‌ سال‌ دانش‌آموزان‌، تعداد فارغ‌التحصیلان‌، تعداد کسانی‌ که‌ گواهینامه‌ دریافت‌کرده‌اند؟ اگر به‌آموزش‌ از دیدگاه‌ فراسوی‌ کلان‌ بنگریم‌، باید سعی‌ در بهبود پیامدهادر جریان‌ آموزش‌ نماییم‌. نباید بهبود کیفیت‌ را به‌نتایج‌ خرد و کلان‌ محدودکرد، بایدافزایش‌ اثرات‌ اجتماعی‌ دانش‌ آموختگان‌ را موردنظر قرار داد و در نهایت‌ هدف‌ ازبهبود کیفیت‌ در مدرسه‌ را در افزایش‌ خودکفایی‌ فردی‌، اعتماد به‌نفس‌، اتکا به‌خود درسطح‌ جامعه‌ و خودگردانی‌ افراد دنبال‌ کرد.


عوامل‌ مؤثر در مدیریت‌ کیفیت‌ جامع‌

۱-مشارکت‌ مدیر مدرسه‌:

 مشارکت‌ مدیر از مهم‌ترین‌ عوامل‌ در نهضت‌ و حرکت‌همگانی‌ TQMدر مدرسه‌ است‌، مدارس‌ موفق‌ در اجرای‌ مدیریت‌ کیفیت‌ جامع‌،موفقیت‌ خویش‌ را مرهون‌ مشارکت‌ و حمایت‌ مدیران‌ می‌دانند. این‌ امر مدیران‌ مناطق‌آموزش‌ و پرورش‌ و بالاتر را نیز شامل‌ می‌شود.

با مشارکت‌ مدیران‌ در بهبود کیفیت‌ (کیفیت‌بخشی‌ مدرسه‌)، سایر کارکنان‌ از جمله‌معلمان‌ نیز مشارکت‌ می‌کنند.

مدیران‌ مدارس‌، نیازمند سبک‌ رهبری‌ اقناعی‌ و نفوذ در قلب‌ و روح‌ کارکنان‌هستند. سبک‌ مدیریتی‌ که‌ بر پایه‌ی‌ مشارکت‌، قابل‌ رؤیت‌ و استوار باشد و بتواند درمورد ارزش‌ها و راهبردها به‌صورت‌ کارآمد و درست‌ قضاوت‌ کند، نه‌ این‌ که‌ صرفا برپایه‌ی‌ قدرت‌ فردی‌ مدیر. نکته‌ی‌ دیگر انگیزه‌ی‌ مدیر مدرسه‌ می‌باشد، شناسایی‌عواملی‌ که‌ باعث‌ انگیزش‌ رهبری‌ مدرسه‌ می‌شود، بسیار مهم‌ است‌. شناسایی‌ این‌عناصر، اولین‌ نقطه‌ی‌ حرکتی‌ و اولین‌ عامل‌ یادگیری‌ است‌. منشأ بزرگی‌ از یادگیری‌مدیران‌ بازدید و مشاهده‌ی‌ آنان‌ از مدارس‌ دیگر می‌باشد. مدارسی‌ که‌ به‌  TQMتوجه‌دارند و به‌آن‌ عمل‌ می‌کنند و مدارسی‌ که‌ مشارکت‌ کارکنان‌ را در دستور کار خود قرارداده‌اند.

۲-گسترش‌ آگاهی‌ و درک‌ روشن‌ از TQM:

 مدیران‌ و همه‌ی‌ کارکنان‌ باید آنچه‌ که‌درباره‌ی‌ TQM در آموزش‌ و پرورش‌ و فواید آن‌ در بهبود مستمر و اثربخشی‌ مدرسه‌مطرح‌ است‌ را به‌خوبی‌ درک‌ کرده‌ و نسبت‌ به‌آن‌ اعتماد و باور عمیق‌ داشته‌ باشند. این‌امر مستلزم‌ آن‌ است‌ که‌ اولا همه‌ی‌ افراد آموزش‌ لازم‌ را دریافت‌ کرده‌ و ثانیا در عمل‌حلاوت‌ اجرای‌ مدیریت‌ کیفیت‌ جامع‌ در مدرسه‌ را بچشند.

آنچه‌ که‌ بیش‌ از واژه‌ی‌ آموزش‌ مطرح‌ است‌، چگونگی‌ ارائه‌ی‌ آموزش‌های‌ لازم‌درباره‌ی‌ مدیریت‌ کیفیت‌ جامع‌ می‌باشد. این‌ که‌ کارکنان‌ در یک‌ محل‌ جمع‌ شده‌ وبه‌طریق‌ آموزش‌ کارگاهی‌ آموزش‌ ببینند، کار پسندیده‌ای‌ است‌، لیکن‌ روش‌ بهتر، قرارگرفتن‌ کارکنان‌ در فرایند اجرای‌ مدیریت‌ کیفیت‌ جامع‌ در مدرسه‌ می‌باشد. آنان‌ درکمیته‌های‌ کاری‌ مرتبط به‌خودشان‌ عضو شده‌ و زیر نظر مدیر و معاونان‌ مدرسه‌ که‌ قبلاآموزش‌های‌ لازم‌ را دیده‌اند به‌کار مشغول‌ می‌شوند. (یادگیری‌ بر بنیاد کار)شیوه‌ی‌مؤثری‌ در آموزش‌ و یادگیری‌ مدیریت‌ کیفیت‌ جامع‌ است‌. بدین‌ طریق‌ کارکنان‌ مدرسه‌در فرایند کار قرار گرفته‌ و خود فرایند به‌آنان‌ می‌آموزد که‌ چه‌ باید بکنند. با این‌ روش‌ضمن‌ انجام‌ کار کیفی‌ در مدرسه‌، نسبت‌ به‌مدیریت‌ کیفی‌ جامع‌ آگاهی‌ یافته‌ و به‌آن‌معتقد و متعهد می‌شوند.

۳-توسعه‌ی‌ دانش‌، نگرش‌ و مهارت‌ کارکنان‌:

 قدم‌ سوم‌ در توسعه‌ی‌ مدیریت‌کیفیت‌ جامع‌، توسعه‌ی‌ دانش‌، نگرش‌ و مهارت‌ کارکنان‌ است‌. هر چه‌ افراد دانش‌بیشتری‌ داشته‌ باشند، در گسترش‌ مدیریت‌ کیفی‌ جامع‌ در مدرسه‌ و اثربخشی‌برنامه‌ها موفق‌تر خواهند بود. دانش‌، با نگرش‌  و مهارت‌ ارتباط مستقیم‌ دارد. هرچه‌افراد دانش‌ بیشتری‌ کسب‌ کنند، نگرش‌ آنان‌ تغییر یافته‌ و با مهارت‌تر می‌شوند.

نوع‌ نگرش‌ و رویکرد نسبت‌ به‌مدرسه‌ می‌تواند موجب‌ تسهیل‌ در منابع‌ مدرسه‌ و یابالعکس‌ شود و مانع‌ در راه‌ توسعه‌ی‌ مدرسه‌ باشد. (مدیر درون‌دادگرا و وظیفه‌ای)همه‌ی‌ موفقیت‌های‌ مدرسه‌ را تنها در گروی‌ افزایش‌ ظرفیت‌ و ورودی‌های‌ سیستم‌مدرسه‌ می‌داند; در مقابل‌ (مدیر فرایندمدار) که‌ علاوه‌ بر توجه‌ به‌ورودی‌های‌ سیستم‌بر فرایند نیز متمرکز شده‌ و به‌اصلاح‌، بهبود و بهسازی‌ فرایند در مدرسه‌ می‌اندیشد.این‌ دو نگرش‌ و رویکرد کاملا با هم‌ متفاوت‌ هستند.

زایش‌ بسیاری‌ از موفقیت‌ها مرهون‌ تغییر در نگرش‌ و جهت‌ است‌. در بسیاری‌ ازمواقع‌ اگر جهت‌ را عوض‌ نکنید به‌رغم‌ افزایش‌ در ظرفیت‌ها و منابع‌، پیشرفتی‌نخواهید داشت‌. به‌عنوان‌ مثال‌، میز دفتر کارتان‌ که‌ ۲ متر طول‌ و ۶۰ سانتی‌ متر عرض‌دارد را نمی‌توانید به‌صورت‌ افقی‌ و پهنا از در اتاق‌، حتی‌ با افزودن‌ تعداد نفرات‌ کمکی‌خارج‌ کنید، مگر این‌ که‌ سمت‌ و جهت‌ میز را تغییر دهید. آنگاه‌ خواهید دید که‌ با یک‌یا حداکثر ۲ نفر این‌ کار انجام‌پذیر می‌شود.

مهارت‌ کارکنان‌ نیز که‌ متأثر از توسعه‌ی‌ دانش‌ و رویکرد می‌باشد، کمک‌ می‌کند تابه‌جزئیات‌ کارها توجه‌ شده‌ و از ضایعات‌ و هدر رفتن‌ فرصت‌ها بکاهد

۴-اصلاح‌ و بهسازی‌ زیر ساخت‌های‌ سازمانی‌ مدرسه‌:

 یادگیری‌ اجتماعی‌ یکی‌ ازمشخصه‌های‌ مهم‌ مدیریت‌ کیفیت‌ جامع‌ است‌. یادگیری‌ اجتماعی‌ در مدرسه‌ رامی‌توان‌ نوعی‌ یادگیری‌ شبکه‌ای‌ یا یادگیری‌ از مدارس‌ دیگر، دانش‌آموزان‌، والدین‌،نهادهای‌ فرهنگی‌ جامعه‌، مدیران‌ و مسؤولان‌ مناطق‌ آموزش‌ در نظر گرفت‌: (مدیریت‌کیفیت‌ جامع‌ نوعی‌ تجربه‌ی‌ مستمر سازمانی‌ و اجتماعی‌)است‌ بنابراین‌ مدارس‌به‌تنهایی‌ نمی‌توانند راهکارهای‌ سازمانی‌ توسعه‌ی‌ مدیریت‌ کیفیت‌ جامع‌ را پیدا کنند.اصلاح‌ زیر ساخت‌های‌ سازمانی‌ توسعه‌ی‌ مدیریت‌ کیفیت‌ جامع‌ را پیدا کنند. اصلاح‌زیر ساخت‌های‌ سازمانی‌ مدرسه‌ اعم‌ از مجموعه‌ی‌ روش‌ها، مقررات‌ ودستورالعمل‌ها، آیین‌نامه‌ها، بهسازی‌ منابع‌ انسانی‌، توسعه‌ی‌ مناسبات‌ و ارتباطات‌سازمانی‌ را در توسعه‌ی‌ شبکه‌ی‌ اجتماعی‌ آن‌ تقویت‌ می‌کند.


ادامه مطلب


موضوع: مدیریت مدرسه،
ادامه مطلب
[ 1391/02/29 ] [ 09:33 ق.ظ ] [ ساجدی مدیر وبلاگ ]
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic